{"id":15744,"date":"2025-09-23T17:10:39","date_gmt":"2025-09-23T15:10:39","guid":{"rendered":"https:\/\/seven-senses.nu\/?p=15744"},"modified":"2025-10-09T15:22:28","modified_gmt":"2025-10-09T13:22:28","slug":"leren-in-complexe-projecten-participatief-actieonderzoek-voor-gemeenten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/seven-senses.nu\/nl\/leren-in-complexe-projecten-participatief-actieonderzoek-voor-gemeenten\/","title":{"rendered":"Leren in complexe projecten: Participatief Actieonderzoek voor gemeenten"},"content":{"rendered":"

Hoe Concern Auditing met PAO Gemeente Rotterdam in beweging zet<\/h2>\n\n\n\n

Maarten de Witt is bedrijfskundige, begon zijn loopbaan als projectleider en werkt inmiddels al tien\u202fjaar als auditor bij Concern Auditing (CA) van gemeente Rotterdam.
Bij CA doet hij onderzoek naar grote gebiedsontwikkelingsprojecten, zoals in de Rijnhaven en de Maashaven, grote renovaties, zoals de Maastunnel en de Centrale Bibliotheek en grote IT projecten. Zijn missie en passie: Het optimaal combineren van uitvoering en onderzoek van complexe projecten om falen te voorkomen en de kans op succes te vergroten. Zijn zoektocht bracht hem bij Participatie Actieonderzoek (PAO).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cAls auditor toetste ik projecten altijd aan de Rotterdamse Standaard voor Projectmatig Werken (RSPW). In het RSPW staat duidelijk beschreven hoe je projecten moet uitvoeren, met allerlei verschillende templates. Als auditors gebruiken we dat kader als een soort referentiekader. Maar bij complexe projecten klopte dat referentiekader simpelweg niet meer\u201d, <\/em>legt Maarten uit.<\/p>\n\n\n\n

Het keerpunt: de Maastunnel<\/h3>\n\n\n\n

De 75-jaar oude Maastunnel moest steen voor steen worden blootgelegd om de werkelijke staat vast te stellen. Het projectteam werkte daarom agile, terwijl audit nog uitging van een watervalprogramma van eisen en vaste templates. Het besef groeide: de complexiteit van nieuwe projecten vraagt om een andere bril.<\/p>\n\n\n\n

\u201cWe hebben de tijd genomen om te kijken wat er allemaal nieuw was in de literatuur over complexe projecten en projectmanagementbenaderingen. Kunnen wij de projecten op een andere manier onderzoeken?\u201d,<\/em> vertelt Maarten.<\/p>\n\n\n\n

Er werden vijf complexiteitsfactoren vastgesteld:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Dynamiek in de omgeving<\/li>\n\n\n\n
  2. Nieuwheid voor de organisatie<\/li>\n\n\n\n
  3. Technische onzekerheid<\/li>\n\n\n\n
  4. Tijdsdruk en werkdruk<\/li>\n\n\n\n
  5. Vaagheid<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    \u201cManagers van projectafdelingen en risicomanagers stonden heel positief tegenover ons initiatief. Velen zagen in, dat projecten faalden of in de problemen belandden, zonder dat de huidige projectmanagementmethode daar een goed antwoord op had. Ze hadden sterk het gevoel dat er iets moest veranderen, en daar hebben we veel gesprekken over gevoerd. Het leverde veel inzichten op en leidde tot een nieuwe aanpak op het auditen van complexe projecten\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Samen met collega-auditors ontwikkelde Maarten een complexiteitsscan waarmee een open gesprek ontstond over de complexiteitsfactoren. Het leverde de auditafdeling zelfs een innovatieprijs op, maar het leerde Maarten vooral dat scannen niet genoeg is: er moest ook anders geleerd<\/strong> worden.<\/p>\n\n\n\n

    De ontdekking van Participatief Actieonderzoek (PAO)<\/h3>\n\n\n\n

    Op de Vrije Universiteit maakte Maarten voor het eerst kennis met Participatief Actieonderzoek. Na een gastcollege van SevenSenses oprichter Madelon Eelderink schreef hij zich direct in voor het PAR\u202fPractitioners\u202fProgramma (PPP)<\/a>. In zijn eerste PAO-traject in een Rotterdamse wijk zag hij hoe moeders, geloofsinstellingen en welzijnsorganisaties samen oplossingen bedachten voor een onveilig speelplein. Maarten vertelt enthousiast: \u201cDat was mijn eerste PAO met een superleuk team. Ik vroeg mij meteen af: werkt dit ook binnen de gemeentelijke organisatie? Een PAO is vaak gericht op meer wijkgerichte problemen, om allerlei verschillende groepen, die elkaar weinig spreken te betrekken in een vraagstuk. Die groepen hebben toch een beetje een verbrokkelde samenwerking. Is dat binnen een gemeente niet ook het geval?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Van een wijk naar gemeentelijke megaprojecten: kan dat wel?!<\/h3>\n\n\n\n

    De grote vraag werd: werkt PAO ook binnen een gemeenteorganisatie zelf? De kans om een antwoord te vinden op die vraag kwam toen de auditagenda opnieuw het dossier grote projecten opende, onder meer omdat het ambitieuze project Feyenoord\u202fCity was vastgelopen. Twee fundamentele aanbevelingen uit eerdere onderzoeken lagen op tafel:<\/p>\n\n\n\n