De burger centraal “De oplossing zoeken tussen de financiële kaders, in de samenwerking”

Wilma van der Vlegel (52) is er stellig over: oplossingen voor zorg en welzijn beginnen niet in een ziekenhuis, maar in de wijk. “Juist dáár kun je mensen in beweging brengen om samen tot antwoorden en toepassingen te komen voor complexe vraagstukken”, vertelt ze enthousiast. De PAR-methodiek -Participatory Action Research of in het Nederlands Participatief Actieonderzoek (PAO)- is daarbij voor haar een essentieel instrument.

Van verpleegkundige naar onderzoeker Ooit gestart als verpleegkundige weet Wilma precies hoe het werkt in de zorg. “Ik kwam uiteindelijk terecht in het management, maar vroeg mezelf rond mijn 40e af of dit nou echt was wat ik wilde. Na een master ‘Zorgtraject ontwerp’ (de huidige master Innovatie in Zorg en Welzijn – red.) werkte ik als adviseur ketenzorg. Maar in de loop van de tijd werd me duidelijk dat het niet om het ziekenhuiswezen gaat, maar om de burger en zijn of haar woonomgeving: de wijk.” In 2019 kwam SevenSenses voorbij. “Ik was inmiddels bestuurder geweest in de preventieve zorg van wijkverpleegkundigen, maar was me aan het verdiepen in de mogelijkheden om onderzoek te gaan doen. De opleiding SevenSenses (het PAR Practitioners Program, red.) kwam precies op het goede moment.” Via Wilma’s connectie Jet Bussemaker (hoogleraar LUMC en Universiteit Leiden) was een passende stage snel gevonden: het programma ‘Gelukkig en Gezond Den Haag’, waarvoor Wilma ook na afronding van de opleiding nog steeds werkzaam is.

Gelukkig en Gezond Den Haag
Wilma straalt als het over ‘haar SevenSenses-project’ gaat. “Ik ben er zó trots op! ‘Gelukkig en Gezond Den Haag’ is een samenwerkingsproject van verschillende partijen in de stad. Mijn stage richtte zich op achterstandswijk Moerwijk. Alle partijen zijn het erover eens dat een buurtgerichte aanpak noodzakelijk is om duurzaam te werken aan de gezondheid en geluk van de bewoners. Ik heb participatief actieonderzoek gedaan in de wijk en daarmee een bijdrage geleverd.” Het samen dingen creëren loopt goed, ook in coronatijd. “De wijk heeft in deze tijd echt zelf-oplossend vermogen getoond”, vertelt Wilma. “Veel zorgorganisaties trokken zich terug vanwege de coronamaatregelen. De bewonersorganisaties stapten in het ontstane gat en gingen meer mensen helpen. En zij vroegen de mensen die hulp kregen om zelf ook iets voor de wijk te doen. Dat werkte uitstekend. Met elkaar gingen de wijkbewoners door op de weg die al voor en ook met het SevenSenses-project was ingeslagen. De wijk lééft: er is ruimte gekomen om te kijken naar gezinnen, er zijn plannen voor een ‘Huis van de Wijk’ en er is aandacht voor zowel gezondheidszorg als sociale contacten. De ideeën worden in het najaar door bewoners gepresenteerd aan de bestuurders, met het verzoek om deze te faciliteren. Prachtig!”

De meerwaarde van PAO Wilma is inmiddels ook bij andere wijken in Den Haag betrokken bij diverse andere projecten, zoals multidisciplinaire zorg voor ouderen in wijkverband. “Na mijn opleiding bij SevenSenses ben ik als zelfstandige verder gegaan. Ik pas de PAO-methodiek bij elk project toe. Als adviseur en onderzoeker breng ik mensen graag in beweging, waarbij het belangrijk is dat ze positiviteit, respect en regie ervaren en ze de mogelijkheid hebben om samen tot oplossingen te komen. De PAO-methodiek sluit daar naadloos op aan. Tijdens de opleiding van SevenSenses krijg je woorden om uit te leggen wat je eigenlijk intrinsiek al weet: het gaat om de mensen zelf. Je leert om mensen zelf aan het woord te krijgen, om dichtbij de burger te staan. Daarvoor is oprechte interesse nodig, echte aandacht. Waarderend onderzoeken, -‘Appreciative Inquiry’, een methode die Wilma toepaste in haar PAO – brengt mensen uit de wijk in verbinding met het project. Vanuit die betrokkenheid kun je samen hun talenten, successen en vaardigheden verder ontwikkelen voor het vraagstuk waar de wijk voor staat.” Toch is het soms lastig om de PAO-methodiek voor het voetlicht te krijgen. “In Moerwijk was deze manier van onderzoek helemaal nieuw. Het heeft even gekost om iedereen de meerwaarde ervan te laten inzien, maar dat is langzaam aan wel duidelijk geworden. Deze manier van onderzoeken opent veel mensen de ogen.”

De burger écht centraal Wilma geeft aan dat in heel veel plannen en beleidsstukken de burger centraal staat, maar dat je op het moment dat je verder praat, erachter komt dat dit nog steeds niet genoeg gebeurt. “Het niet écht in contact komen met de burgers is vaak een probleem. Het lijkt voor beleidsmakers een grote stap om de wijk in te gaan. Ik ben er echter van overtuigd dat iedereen kan leren luisteren, zonder vooringenomen oordelen en aannames.” Organisaties gaan echter meestal uit van hun eigen aanbod. “Als het erop aan komt, werken de organisaties binnen de eigen kaders en de eigen financiering. Maar de oplossing ligt vaak tussen de kaders, in de samenwerking”, zegt Wilma. Er is moed voor nodig om je, met de bewoner, tussen de kaders te bewegen. Dat is iets waar ik me graag hard voor maak.” Als zelfstandige heeft Wilma die ruimte ook. “Ik ben als zelfstandige onafhankelijk en niet gebonden aan de kaders van een organisatie. Ik kan daardoor overal zeggen wat ik wil. En heel vaak kan ik dan aangeven hoe SevenSenses een rol kan spelen als het gaat over vormen van samenwerking binnen een gemeente.”

Tip: vraag het de wijk Voor Wilma is de PAO-methodiek onmisbaar in haar werk. Zijn er tips voor onderzoekers die met PAO gaan werken? Wilma glimlacht. “Ik heb niet veel tips, maar wat ik uit eigen ervaring kan meegeven, is dat ik in het begin de neiging had om met de onderzoeksvraag de wijk in te gaan. Inmiddels heb ik de ervaring dat je als onderzoeker beter aan de wijk kunt vragen wat de onderzoeksvraag is. En een ander belangrijk punt: vraag je als onderzoeker steeds af of je een bepaalde stap nu samen neemt. Want daar gaat het uiteindelijk om: burgers zelf ook in de onderzoeksrol krijgen.”

Meer over het PAO-project Gezond & Gelukkig Den Haag

The post Meet Action Researcher Wilma appeared first on SevenSenses.

Door Margit van Boheemen

“Looking for solutions together with the community.
Just the right balance between science and practice!”

Alice Grasveld is what you call a centipede. She is an independent dental hygienist, medical anthropologist and teacher. She combines all this with various oral care projects in developing countries.
The PAR method of SevenSenses is an important success factor. Reason enough to visit Alice. What are her experiences and what tips does she have for people who also want to work with PAR? To the core “It is in my nature as a caregiver to help people,” Alice smiles. “In addition to my work in the Netherlands, I also wanted to contribute to oral care in countries where things are not going so well. I went to Kenya a number of times through the Dutch Dental Care Foundation to help. It appealed to me that I started a study in medical anthropology: a study of how people from different cultures deal with their health. One of my projects was oral health in underprivileged children. My conclusion? Action enough from dental development organizations, but the core of the problem was not considered. Instead of treating afterwards, we can work better to preventively improve oral health. I wanted to take up that challenge. That eventually resulted in my own foundation: The Healthy Teeth Foundation. Tooth decay and toothache are the main reasons for absenteeism in African slums. That is disastrous, because education is the only way to get out of the ‘poverty trap’. So I like to commit myself to that.”

Inspiration
What role does SevenSenses play for Alice? “I saw an ad from SevenSenses on Oneworld. I joined a SevenSenses project on female entrepreneurship in a slum in Nairobi, Kenya. There I came into contact with the PAR method. It inspired: I immediately saw opportunities to apply this to oral health in children. It was then a logical step to follow a course at SevenSenses. As a supervisor I was able to start my own project. I didn’t have to think long. It was the Healthy Teeth Challenge in Mfuleni Township in Cape Town, South Africa, for Dental Wellness Trust.”

Together with the community
With which Alice even won the AUV alumnus prize in 2017. “This is largely due to the PAR method I learned at SevenSenses. I was convinced that with this method, in collaboration with the community and Dental Wellness Trust, I could achieve even more. The PAR method provided just the right balance between science and practice. Looking for solutions together with the community is wonderful. It was the reason for my own foundation, where I could use the method even more often. With The Healthy Teeth Foundation, we conduct research into oral health in children in deprived neighborhoods. The use of the participatory action research (PAO) of SevenSenses forms an important basis in this.”

Perfect tool
Alice followed the SevenSenses training in 2017. Her experiences? “You get practical tools that you can immediately apply in practice. The enthusiasm of Madelon Eelderink, the founder of SevenSenses, is infectious. You want to start using the method right away! ”Alice says enthusiastically. “I think it is the perfect tool to apply. During my research, I also use the beautiful Appreciative Inquiry method: what are the local talents, successes and skills? I also spend a lot of time with the local people. By showing genuine interest and paying attention, you build a bond. This creates mutual trust, understanding for the project and you can
empower people.”

Recommended
What can researchers do who will work with PAR? Alice smiles. “I don’t have much tips, but it is useful if you are a practical researcher and don’t want to be too scientific. Fast solutions are preferred. As far as I am concerned, doing purely scientific research – determining the problem, but not solving it – can easily be replaced by the PAR method. The academic literature on this is increasing. Large organizations and government agencies are also increasingly asking for action researchers because you can really achieve community participation. That helps to embrace the methodology. In any case, I can recommend it to everyone! ”

About Alice Grasveld
Alice Grasveld is a dental hygienist, medical anthropologist and action researcher. She works as a Lecturer in Oral Hygiene at InHolland University of Applied Sciences and in a dental hygienist practice. Alice volunteered for dental development projects in Africa, researched it and set up her own foundation “The Healthy Teeth Foundation” in 2018.
In 2017 she won the AUV alumnus prize with the SevenSenses project Healthy Teeth Challenge (Cape Town, South Africa). In 2020 she received the VIVA 400 Top Women Award in the category “World Improvers” for The Healthy Teeth Foundation. In the future she would like to expand the activities of her foundation to South America and Asia and perhaps obtain a doctorate. In the meantime, she is building hand washing stations in Kenya to combat the spread of the coronavirus.

The post Meet Action Researcher Alice appeared first on SevenSenses.