Project details

Start: Januari 2025
Status: Afgerond
Duur: 6 maanden
Land: Nederland
Participatief Actieonderzoekers:

Liesbeth Gerritse
Melissa Claerhoudt
Madelon Eelderink

Partner organisatie: Gemeente Zeist

Sustainable Development Goals

Sustainable development goal 11 SDG 11

Project

Samen Duurzaam Zeist

In 2025 werkte SevenSenses samen met inwoners, partners en gemeente Zeist aan de toekomst van Samen Duurzaam Zeist (SDZ). Via Participatief Actieonderzoek (PAO) ontstond een helder en breed gedragen plan om uit te groeien tot een zelfstandige, inclusieve en zichtbare beweging van en voor inwoners. Het resultaat: een stevig fundament, nieuwe actieteams en volop energie om samen verder te bouwen aan een duurzaam gemeente Zeist.

“De energie is er, de richting is bepaald – nu samen verder bouwen.”

Locatie: Gemeente Zeist
Betrokkenen: inwoners, vrijwilligers, initiatieven, partners, gemeente Zeist, Samen duurzaam Zeist

Project team

Situatie

Samen Duurzaam Zeist ontstond in 2017 als burgerplatform om de Brede Milieuvisie van de gemeente om te zetten in concrete actie. Inmiddels is het een netwerk van ruim dertig bewonersinitiatieven en duurzame partners. Ondanks die groei wordt SDZ door veel inwoners nog gezien als ‘iets van de gemeente’. De organisatiestructuur is kwetsbaar, de financiering onzeker en het bereik beperkt. De gemeente gaf Seven Senses daarom de opdracht om samen met inwoners en partners te onderzoeken hoe SDZ kan doorgroeien naar een zelfstandige, toekomstbestendige en breed gedragen beweging.

PAR Design

Methoden

Aanpak – samen onderzoeken én bouwen

Het PAO-traject bestond uit vijf fases, waarbij luisteren, analyseren en direct handelen hand in hand gingen.

1. Oriëntatie
Opstellen van het PAO-canvas, eerste ontmoetingen en in kaart brengen van initiatieven.

2. Systeemexploratie
Meer dan tachtig mensen geïnterviewd, village mapping, probleemanalyse.

3. Inzichten delen & oplossingsrichtingen
Drie focusgroepen rond identiteit, organisatievorm en groei waarbij de thema’s die naar voren kwamen uit de interviews verder werden uitgediept. Daarna vonden vervolgbijeenkomsten plaats om te bepalen welke onderwerpen door werkgroepen verder werden uitgewerkt.

4. Co-creatie actieplan
Actieteams gevormd: ‘Missie & visie’ en ‘Organisatievorm’.

5. Formalisatie & overdracht
Actieplan gepresenteerd en overgedragen aan de community.

Methoden: semigestructureerde interviews, focusgroep sessies, droom- en probleembomen, enquêtes, visuele werkvormen, village mapping.

Resultaat

Wat we samen ontdekten

Het onderzoek bracht veel kwaliteiten én ontwikkelpunten aan het licht.

  • SDZ heeft een sterke basis als netwerk, maar mist een duidelijke en zichtbare identiteit.
  • Vrijwilligers dragen veel, maar professionele ondersteuning is nodig voor continuïteit.
  • Jongeren, nieuwe inwoners en mensen met een migratieachtergrond voelen zich nu nog onvoldoende betrokken.
  • Er is behoefte aan een centrale fysieke en digitale ontmoetingsplek.
  • Structurele, hybride financiering (gemeente, fondsen, eigen inkomsten) is essentieel.
  • SDZ kan sterker worden als platform en verbinder tussen initiatieven.

Concrete ideeën

  • Broedplaats voor sociaal ondernemerschap
  • Impactmeting via SDG’s
  • Thematische ontmoetingsdagen en SDZ-cafés
  • Laagdrempelige buurtacties (zoals boomspiegelpakketten)
  • ‘Marktplein’ voor ideeën

Resultaat en vervolg

Het PAO leverde een breed gedragen toekomstbeeld op en twee actieteams gingen direct aan de slag:

  • Bouwteam: onderzocht juridische vorm (uiteindelijk: stichting).
  • Missie & Visie-team: ontwikkelt identiteit en strategische richting.

Met dit proces is de beweging richting zelfstandigheid en versterking in gang gezet. De energie is er, de richting is bepaald – en het fundament ligt klaar om samen verder te bouwen aan een krachtiger, inclusiever en zichtbaarder Samen Duurzaam Zeist.

Bouwstenen voor de toekomst

Zeven thema’s vormen samen het fundament voor de volgende fase:

  1. Identiteit en rol: SDZ als verbindende en inspirerende beweging van en voor inwoners.
  2. Professionele ondersteuning: coördinatie en communicatiekracht.
  3. Passende organisatievorm: eigenaarschap en samenwerking stimuleren.
  4. Brede participatie en inclusie: álle inwoners actief betrekken.
  5. Zichtbaarheid en communicatie: uitnodigend en handelingsgericht.
  6. Samenwerking en kennisdeling: initiatieven verbinden en versterken.
  7. Duurzame financiering: mix van structurele middelen en verdienmodellen.

Projectfoto's