Project details

Start: September 2025
Status: Afgerond
Duur: 6 maanden
Land: Nederland

PAO Raport

Tussen systeem en dagelijks leven: Hoe een stichting beter kan aansluiten bij gezinnen in armoede

Project team

Situatie

Van september 2025 tot maart 2026 is vanuit een stichting in Utrecht die werkt aan armoedesbestrijding bij kinderen van 0 tot 18 jaar Participatief Actieonderzoek (PAO) uitgevoerd. De stichting ondersteunt jaarlijks duizenden kinderen in armoede en hun gezinnen. Door grote groei zijn de gezinnen en kinderen uit de doelgroep minder betrokken waardoor er minder zicht is op de persoonlijke ervaringen van de gezinnen en kinderen en hoe zaken anders of beter gedaan kunnen worden door de stichting. Er zijn ook weinig middelen en capaciteit om dit te organiseren. Toch was er de wens (ook opgenomen in het meerjaren- en jaarplan) om kinderen en gezinnen in armoede meer een stem te geven door hen structureel bij het werk te betrekken.

PAR Design

PAO-doel

Het oorspronkelijke PAO doel was: “Het met belanghebbenden co-creëren en realiseren van een plan om meer ervaringskennis van gezinnen en hun kinderen uit de doelgroep in te zetten in de dienstverlening van de stichting zodat gezinnen en kinderen beter geholpen worden door de stichting en/ of door andere organisaties.” Dit doel is gaandeweg wat verschoven naar “Het met belanghebbenden co-creëren en realiseren van een plan om de systeemwereld van de stichting dichterbij de leefwereld van het kind en het gezin (met een laag inkomen) te brengen”.

Resultaat

In zeven maanden zijn de eerste zes stadia van Participatief Actieonderzoek doorlopen. Er zijn 16 oplossingsrichtingen bedacht waarvan er 1 zal worden uitgevoerd: de Verbetergroep. Dit is een groep van (12-15) gezinnen, ervaringsdeskundigen, vrijwilligers, bestuur en medewerkers die vier keer per jaar samenkomen om knelpunten en verbeterpunten te ontdekken, ervaringen en meningen te verkennen, beleid en diensten te evalueren, nieuwe ideeën of plannen in te brengen en te testen en perspectieven op te halen.

Het is interessant om te zien dat deze oplossing anders is dan de oplossing die eerder door de organisatie was bedacht (ervaringsdeskundigheid van vrijwilligers inzetten) en dat deze door de betrokkenheid van een groep diverse deelnemers ook echt gedragen wordt.

Gezien de hoge betrokkenheid van een vaste kerngroep bij het PAO, is er veel vertrouwen dat de betrokkenen deze oplossing verder kunnen brengen en daar waarschijnlijk ook zelf voor langere termijn een rol in willen spelen. Een deelnemer zegt hierover:

"Dank voor de goede zorgen nogmaals tijdens de bijeenkomsten. Ik kijk uit naar de volgende verbetergroep en ik hoop nog op deze manier een steentje bij te kunnen dragen aan verbetering daar waar dat nodig is."

Gekeken naar het (bijgestelde) PAO-doel “De systeemwereld van de stichting dichterbij de leefwereld van het kind en het gezin (met een laag inkomen) brengen”, kan geconcludeerd worden dat de uitkomsten van het PAO, de Verbetergroep, hier een hele mooie bijdrage in kan zijn. Hiermee wordt er namelijk, in gesprek met elkaar, structurele en waardevolle input opgehaald over die systeem- en leefwereld en over concrete ideeën en oplossingen nagedacht om vanuit die leefwereld de dienstverlening voor kinderen en hun gezinnen te verbeteren. Dit is naast de kwantitatieve enquête die de stichting jaarlijks verstuurt een hele mooie toevoeging.

Impact

De impact is nog niet meetbaar aangezien de Verbetergroep nog van start moet gaan. Maar ik wil benoemen dat er naast de daadwerkelijk oplossing vanuit het hele traject veel opbrengst is. Er is alleen al in de interviews ontzettend veel waardevolle informatie voor de stichting opgehaald (zie ook het rapport). Daarnaast leverde het samenwerken van een brede groep betrokkenen veel begrip, enthousiasme en energie op. En de inzichten uit deze sessie werden direct meegenomen in de organisatie. Bijvoorbeeld tijdens een heidag waarin keuzes voor het jaar 2026 werden gemaakt.
Verder kan de oplossing naast de waarde voor de stichting mogelijk ook relevante input opleveren om andere voorzieningen in Utrecht te verbeteren. En is het PAO-traject een mooi voorbeeld voor sociale partners wat voor oplossingen er tot stand kunnen komen door op een gelijkwaardige manier samen te werken met diverse betrokkenen (de community), waaronder de doelgroep, en zal dit hopelijk ook anderen daartoe inspireren.

Projectfoto's