Stel je voor.

Je zit aan tafel met een boer die vreest voor zijn toekomst. Naast hem zit iemand van een natuurorganisatie die vindt dat het anders moet. Aan de overkant een beleidsmaker die vastloopt tussen regels, belangen en politieke druk.

Normaal gesproken zou dit het begin kunnen zijn van een eindeloze discussie.

Maar wat als het een spel is?

En wat als dat spel laat zien hoe je samen een van de meest complexe vraagstukken van deze tijd kunt aanpakken?

Dat is precies waar ik de afgelopen maanden mee bezig ben geweest.

Waarom gebeurt dit niet veel vaker?

Tijdens mijn PhD hield één vraag me bezig:

Als Participatief Actieonderzoek (PAO) zoveel impact kan maken, waarom wordt het dan niet veel vaker ingezet?

Samen met Tara Smeenk onderzocht ik de barrières die organisaties ervaren bij het inzetten van participatieve processen voor complexe duurzaamheidsvraagstukken.

Wat we ontdekten was confronterend.

Overal zagen we dezelfde patronen terug: systemen die vastlopen, organisaties die risico’s vermijden, professionals die geloven in participatie maar moeite hebben om de stap daadwerkelijk te zetten.

Toch vonden we ook iets anders.

Tussen alle barrières door zagen we mogelijke uitwegen. Routes die organisaties kunnen helpen om uit die impasse te komen.

Eén van die routes sprong eruit:

Laat mensen ervaren wat PAO doet.

Niet uitleggen.

Niet presenteren.

Niet overtuigen.

Laten ervaren.

Want zodra mensen voelen wat er gebeurt wanneer verschillende perspectieven samenkomen, wanneer eigenaarschap ontstaat en wanneer actie vanuit de gemeenschap zelf ontstaat, verandert de vraag van:

“Zullen we dit inzetten?”

naar

“Waarom doen we dit niet vaker?”

En toen gebeurde er iets gevaarlijks…

Want op dat moment kreeg ik een idee.

Wat als je PAO kunt ervaren door het te spelen in een simulatiespel?!

Dat bleek het begin van een avontuur waarvan ik nooit had verwacht dat ik er zó enthousiast van zou worden.

Ik wist al dat ik van spellen hield.

Ik wist niet dat ik verslaafd zou raken aan het ontwerpen ervan.

Ieder idee leidde tot drie nieuwe ideeën.

Ieder ontwerp riep nieuwe mogelijkheden op.

Hoe zorg je ervoor dat spelers écht de dynamiek van een complex systeem ervaren?

Hoe laat je ze voelen wat er gebeurt wanneer belangen botsen?

Hoe creëer je momenten waarop samenwerking niet wenselijk is, maar noodzakelijk?

Van idee naar iets groters

Toen collega Muriel Allard langskwam, begonnen we samen te sleutelen aan het concept.

Het werd scherper.

Leuker.

Spannender.

En vooral: realistischer.

Niet veel later zaten we met Ontwerpbureau Cogonez aan tafel.

Vanaf dat moment ging het hard.

Heel hard.

Iedere sessie leverde nieuwe inzichten op.

Nieuwe spelmechanieken.

Nieuwe manieren om spelers onder te dompelen in een wereld waarin niets zo eenvoudig is als het lijkt.

Onze hoofden tolden van de mogelijkheden.

En eerlijk?

Dat was soms ook precies het probleem.

Kill your darlings

Want hoe meer ideeën er kwamen, hoe duidelijker werd dat een goed spel niet draait om hoeveel je erin stopt.

Het draait om wat je durft weg te laten.

Het spel moest korter.

Scherper.

Spannender.

En precies op dat moment kwam Karen Sikkema op mijn pad, auteur van het boek Spelen Werkt.

Haar boek gaf me precies de inzichten die ik nodig had.

Niet om méér toe te voegen.

Maar om de juiste keuzes te maken.

Als kers op de taart mocht ik het ontwerp aan haar voorleggen en kreeg ik feedback die het spel opnieuw een flinke stap verder bracht, én ik mocht de ‘Are You Serious?-badge ontvangen!

Het stikstofdossier als eerste testcase

En nu begint het pas echt interessant te worden.

De eerste versie van het spel draait om het stikstofvraagstuk.

Maximaal acht spelers krijgen een AI-avatar toegewezen.

Een boer.

Een bestuurder.

Een natuurorganisatie.

Een ondernemer.

Een bewoner.

Iedere speler stapt letterlijk in een ander perspectief.

Niet om te winnen van de anderen.

Maar om te ontdekken wat er gebeurt wanneer iedereen probeert zijn eigen belangen te verdedigen én tegelijkertijd samen een oplossing moet vinden.

Want hier zit de twist:

Je kunt het spel alleen winnen als je samenwerkt.

Net als in het echte leven.

Onderweg ervaren spelers systeemdenken, dialoog, waarden, eigenaarschap, collectieve intelligentie en community-up samenwerken.

Niet als theorie.

Maar als iets wat je voelt.

Het mooiste aan dit hele avontuur?

Dat ik geen idee heb wat er straks gebeurt als de eerste groepen dit gaan spelen.

Welke inzichten ontstaan.

Welke discussies loskomen.

Welke mensen na afloop denken:

“Wacht eens even… waarom werken we eigenlijk niet vaker zo?”

Dat is misschien wel het spannendste van alles.

Wordt vervolgd…

Ps in de nieuwe editie van het PAR Practitioners Programma kan ik al wat elementen van het spel toepassen. Wil jij PAO leren én de pre-primeur van het simulatiespel ervaren? Schrijf je dan in!

The post Kun je systeemverandering spelen? De geboorte van een PAO-simulatiespel appeared first on SevenSenses.

Een tijdje geleden sprak ik een boer in Westbroek. Een melkveehouder die op een duurzame manier wil boeren. Hij heeft hart voor zijn dieren en vertelde mij dat hij zijn koeien op zijn boerderij oud wil laten worden. Dus als de melkproductie afneemt, voert hij ze niet af naar de slacht. Ze mogen als het ware bij hem met pensioen.

Dat levert echter een onverwacht probleem op. De prijs die deze boer voor zijn melk van de zuivelcoöperatie krijgt is deels afhankelijk van het aantal dieren dat op zijn boerderij overlijdt. Omdat hij zijn koeien niet afvoert naar de slacht, gaan er meer koeien op zijn boerderij dood. Dus door te kiezen voor het welzijn van zijn dieren, levert zijn melk minder op. Hij accepteert dat maar, want hij kiest voor zijn dieren. Maar echt begrijpen doet hij het niet.

Diezelfde boer wilde een installatie bouwen (sorry, ik weet even niet meer wat voor installatie) in het kader van het verduurzamen van zijn bedrijf. Iedereen enthousiast! Ook de gemeente, waarvan het nieuwe college sterk inzet op verduurzaming. Maar ook hier weer een onverwacht probleem: zijn plan past niet in het bestemmingsplan dat de gemeente eerder had vastgesteld.

In dit voorbeeld begrijpt de boer de omgeving waarin hij moet opereren niet. De gemeente begrijpt niet wat het effect van haar beleid is. En de zuivelcoöperatie begrijpt het effect van haar inkoopbeleid niet. Als je de problematiek rondom boeren en stikstof vanuit een ivoren toren wilt oplossen, moet je het hele speelveld begrijpen. Als de afzonderlijke actoren hun deel van het verhaal al niet begrijpen, hoe kunnen ze het totaal in Den Haag dan wel begrijpen? En als je niet begrijpt waar je mee bezig bent, is de kans groot dat voor ieder probleem wat je oplost, je er 3 of 4 voor terug krijgt. Een nieuwe toeslagenaffaire is in de maak!

Veel bestuurders waar ik mee spreek, begrijpen ergens wel wat ik bedoel. Maar er moet toch echt iets gebeuren en daar heb je nu eenmaal centraal beleid voor nodig. Dat laatste klopt niet. Er is decentraal heel veel mogelijk, als er centraal maar een beetje ruimte voor wordt gegeven (en dan doel ik niet op gebiedstafels, waar van deelnemers wordt verwacht dat ze mee gaan denken met centraal bedachte oplossingen). De complexe vraagstukken (de zogenaamde “wicked problems”) van vandaag kunnen juist veel beter decentraal opgelost worden. Je hebt alleen een beetje procesbegeleiding nodig om dat op gang te brengen.

In het klein heeft Madelon – onze oprichtster – dat op Saba laten zien. Al 20 jaar probeerde men daar een oplossing te vinden voor de achteruitgang van de roodbaarspopulatie. Door met Participatief Actieonderzoek de vissers in een proces te begeleiden, hebben die vissers in slechts 7 weken een oplossing ontwikkeld. Ze ontwikkelden een actieplan met zelfbedachte regels voor duurzame roodbaarsvisserij, waaronder een half jaar stoppen met vissen op die roodbaars. Alle relevante instanties geloofden vervolgens niet dat die vissers dat plan ook daadwerkelijk zouden uitvoeren. Maar ze deden het wel, want het was hun eigen plan!

Madelon over haar project op Saba

Stel je eens voor dat we dat in Nederland ook doen met de problemen met stikstof. Diverse partijen houden elkaar daar in een houdgreep. De boer uit Westbroek liet mooi zien dat die partijen hun eigen aandeel daarin vaak al niet helemaal begrijpen. Als we nu eens al die partijen – boeren, natuurorganisaties, banken, zuivelcoöperaties, overheden – in een afgebakende regio in een proces begeleiden, net zoals Madelon met vissers op Saba heeft gedaan.

Boeren en natuurorganisaties kunnen elkaar enorm inspireren. Ik verwacht dat verschillende partijen de banken kunnen inspireren om hun financieringsmodellen aan te passen. Dikke kans dat de zuivel-organisaties ontdekken hoe ze hun inkoopbeleid zo kunnen aanpassen, dat ze verduurzamingsplannen gaan versterken.

Volgens mij komen er uit zo’n proces prachtige plannen voort. Plannen met veel meer bedoelde impact op de natuur. Plannen met minder negatieve impact op betrokken boeren en hun gezinnen. Plannen die op draagvlak kunnen rekenen. Want als partijen hun eigen plannen maken, is dat draagvlak er automatisch. Waarschijnlijk is er wel wat meer dan 7 weken voor nodig. Maar het zal zeker sneller gaan, dan wanneer de centrale plannen worden doorgezet met oeverloze juridische procedures als gevolg.

The post How a Cow’s Retirement Became a Problem appeared first on SevenSenses.

Een gesprek met Cynthia Hansma, gecertificeerd Participatief Actieonderzoeker bij SevenSenses.

Cynthia Hansma werkte jarenlang in de wereld van goede doelen en maatschappelijke organisaties. Maar ergens in al dat bureauwerk miste ze iets. Ze wilde meer naar mensen toe. Dat gevoel bracht haar uiteindelijk bij Participatief Actieonderzoek, bij SevenSenses, en inmiddels bij haar eerste eigen opdracht in Maassluis.

Wat bracht je bij Participatief Actieonderzoek?

“Ik was echt zoekende. Bij het Rode Kruis deed ik productontwikkeling, maar ik merkte dat ik het contact met de doelgroep miste. Met de mensen waar het eigenlijk om draait. Ik zat te veel achter mijn bureau. Dus ben ik me meer gaan richten op community engagement: hoe betrek je mensen actief bij je werk? En toen hoorde ik op een dag een podcast over Participatief Actieonderzoek. Ik dacht meteen: dit is het.”

Wat haar zo aansprak? De combinatie van waarden die ze herkende in de aanpak.

“Creativiteit, gelijkwaardigheid, verbinding. Dat komt in PAO allemaal samen. Ik organiseer met een vriendin ook socratische wandelingen, waarbij we op een heel andere manier met mensen in gesprek gaan. Meer stilte, meer doorvragen, minder oordeel. Die manier van denken over gesprekken vond ik ook terug in hoe PAO werkt.”

Ze geeft een klein maar treffend voorbeeld: “Iemand ergert zich aan fietsers op de stoep. Maar de fietser rijdt op de stoep omdat de straat gevaarlijk is. Die ander weet dat misschien helemaal niet. Dat soort perspectiefverschillen zijn zo waardevol. En PAO geeft je de methodiek om ze systematisch boven tafel te krijgen.”

Hoe kwam je bij SevenSenses terecht?

“Het was nog best een zoektocht om een opleiding te vinden die ook praktisch uitvoerbaar was. Maar ik kwam al snel bij SevenSenses uit, bij het PAR Practitioners Programma (PPP). Wat me ook aansprak, naast de methodiek: de manier waarop de community is opgebouwd. Je kunt na de opleiding ook echt opdrachten doen, ook internationaal. Dat paste goed bij mijn achtergrond.”

Ze verwijst naar een project op Saba, dat haar opviel toen ze de website doorbladerde. “Mijn zusje woont daar. Dat trok natuurlijk de aandacht. De diversiteit aan projecten die SevenSenses heeft gedaan, dat vond ik indrukwekkend.”

Je hebt even getwijfeld over het PAR Practitioners Programma. Wat hield je tegen?

“Ik heb inderdaad een ronde overgeslagen. Thuis was het ingewikkeld, werk was druk. En ik weet van mezelf: als ik aan een opleiding begin, doe ik het helemaal. Dan ga ik ook volledig de opdrachten in. Dus dat is altijd een bewuste keuze.”

Uiteindelijk hakte ze de knoop door. “En ik ben er heel blij mee. Het heeft me veel gebracht, meer dan ik had verwacht.”

Wat leerde je in het PPP?

Twee dingen springen er voor Cynthia echt uit.

“Ten eerste de structuur. Bij productontwikkeling verloor ik soms het overzicht. In PAO zijn er duidelijke stadia, en per stadium weet je wat je doet. Dat geeft houvast. Zonder dat je star hoeft te zijn.”

“Ten tweede het intuïtieve werken. Madelon (één van de trainers, red.) benadrukt sterk dat je ook aanvoelt wat een groep op dat moment nodig heeft. Als je twee weken moet wachten op een gesprek omdat de timing beter is, dan doe je dat. Dat vraagt aanwezigheid en gevoel. Die combinatie van structuur én intuïtie was voor mij nieuw en heel waardevol.”

En dan is er nog iets wat haar bijblijft: het moment dat ze zag wat er kan gebeuren in een focusgroep. “Iemand zei na afloop: ik heb normaal gesproken helemaal geen energie voor vergaderingen, maar hier heb ik om 10 uur ‘s avonds energie van gekregen. Dat is het mooiste wat je kunt horen. Dat mensen die juist aan het begin afhaken, door het proces betrokken raken en willen blijven meedoen.”

“Creativiteit, gelijkwaardigheid, verbinding – dat zijn de waarden die ik altijd al belangrijk vond. Wat me verraste, is hoe diep die in PAO zijn ingebakken. De focusgroepen vragen om creativiteit, de methodiek bouwt gelijkwaardigheid in, en verbinding ontstaat gewoon – door het proces zelf.

Je stage combineerde je met je eigen baan als manager bij de stichting. Hoe was dat?

“Handig en uitdagend tegelijk, want je hebt twee rollen. Ik vroeg me soms af: heb ik dit genoeg van elkaar losgehouden?”

Ze deed haar stage bij een stichting die gezinnen in armoede ondersteunt. Het oorspronkelijke doel was om de ervaringsdeskundigheid van gezinnen beter te benutten. Maar gaandeweg verschoof de vraag. “Het werd breder: hoe breng je de systeemwereld van de stichting dichter bij de leefwereld van de kinderen en gezinnen?”

Cynthia beschrijft hoe lastig het is om mensen die afhankelijk zijn van een organisatie écht vrijuit te laten spreken. En hoe PAO juist die veilige omgeving creëert waarin dat wél lukt. Wat er uiteindelijk uit voortgekomen is, noemen ze een ‘verbetergroep’: een gevarieerde groep van gezinnen, vrijwilligers, medewerkers en bestuur die vier keer per jaar bij elkaar komt. Ze denken mee over wat er beter kan en geven input als de stichting voor een keuze staat. Ook kunnen ze worden gevraagd om iets concreets te beoordelen, zoals een tekst op de website.

“Wat me het meest raakte: juist de gezinnen die normaal het moeilijkst te betrekken zijn, zijn door het proces heel betrokken geraakt. En ze wilden zelf doorgaan. Ze zeiden eigenlijk: wij zijn al de verbetergroep, we willen blijven meedenken. Dat is precies wat PAO beoogt.”

Nu ben je direct na het PPP aan de slag gegaan bij een PAO opdracht in Maassluis. Wat doe je daar?

“De gemeente Maassluis ziet dat de vraag naar jeugdhulp in één wijk hoger is dan elders. Ze willen begrijpen hoe het is om daar op te groeien en op te voeden, voor gezinnen met kinderen van 0 tot 10 jaar. En wat er nodig is om die zwaardere druk op jeugdhulp te verminderen.”

Na ruim tachtig interviews en informele gesprekken zit ze inmiddels in de fase van inzichten delen en het identificeren van oplossingen.

Wat haar opvalt: ook medewerkers van de gemeente doen actief mee. “Niet met het idee dat zij de antwoorden al hebben, maar echt vanuit interesse. Hoe kijken mensen hiernaar? Wat hebben ze nodig? Dat vind ik mooi om te zien.”

Wat wil je met PAO uitdragen?

“Ik merk dat organisaties en projecten vaak naast elkaar werken, zonder dat de mensen waar het om gaat echt aan tafel zitten. Dan ontstaan plannen die niet gedragen zijn. Niet omdat er slechte bedoelingen zijn, maar omdat de verbinding met de leefwereld ontbreekt.”

Ze heeft dat zelf ook van dichtbij meegemaakt. “Ik heb mensen gesproken die stopten met hulp ontvangen. Als ik vroeg of hen gevraagd was waarom, was het antwoord bijna nooit ja. Dat vind ik bijzonder. Je wil toch weten wat er niet klopte? Een bedrijf wil dat zijn klant tevreden is, dus vraagt het wat die ervan vindt. Waarom gebeurt dat niet vanzelfsprekend in de zorg en hulpverlening?”

PAO herstelt die verbinding, gelooft ze. “Het vraagt tijd en de moed om los te laten wat je zelf al bedacht had. Maar als je die stap zet, komen er dingen boven die je alleen nooit had kunnen bedenken. Mensen willen niet meedoen met andermans project. Ze willen meedoen met hun eigen project. En dat is precies wat PAO mogelijk maakt.”

Cynthia gaat als gecertificeerde Participatief Actieonderzoeker graag aan de slag met een diversiteit aan complexe vraagstukken waarbij creativiteit, verbinding en beweging samen komen. Heb jij een vraag voor Cynthia? Mail naar cynthia.hansma@seven-senses.nu.

Wil jij net als Cynthia PAR Practitioners Programma volgen? In drie maanden leer je de methodiek, de vaardigheden en de mindset om als Participatief Actieonderzoeker aan de slag te gaan. In jouw eigen werkveld, of als onderdeel van het groeiende SevenSenses-netwerk. Meld je aan.

The post “Mensen willen meedoen met hun eigen project, niet met dat van iemand anders” appeared first on SevenSenses.

Dit uitdagende programma voor afstudeerders en jongprofessionals begon in 2014 in Oeganda en liep sindsdien 4 jaar als een trein in diverse landen wereldwijd, geleid door diverse Challenge Coordinatoren.

Lokale gemeenschappen ontdekten hun eigen kracht en de assets van hun wijk, hoe ze initiatieven opgang konden brengen en de autoriteiten beter konden bereiken en zelfs corruptie aan konden pakken, en gaven aan zich eindelijk gehoord te voelen, en samen sterker dan ooit te staan.

Challenge deelnemers kwamen terug met levenservaring waar ze tot het einde der dagen over na kunnen praten, omdat het voor hen zo indrukwekkend was. Ze geven aan dat ze dit in geen 100.000 boeken hadden kunnen leren. Twee deelnemers, in verschillende Challenges, gaven aan dat hun burnoutklachten verdwenen waren omdat ze in de Challenge ontdekten waar ze écht energie van krijgen. Anderen geven aan dat ze zoveel over zichzelf geleerd hebben, andere culturen beter begrijpen of ontdekt hebben wat écht belangrijk is in samenwerking.

De verhalen van deelnemers en gemeenschappen zijn me altijd bijgebleven en boeien me tot op de dag van vandaag nog steeds. Want wat zit daar nou precies achter, wat zijn de werkzame elementen die zoveel waarde geven aan zowel de Challenge deelnemer als de lokale gemeenschap waar de Challenge plaatsvindt?

Je leest het hier.

Juist daarom deed het pijn toen we in 2018 moesten besluiten ermee te stoppen. Het werd financieel onhoudbaar voor SevenSenses. We wilden de prijs voor de deelnemers zo laag mogelijk houden en toch moesten alle kosten gedekt worden, die behoorlijk op konden lopen. Met de combinatie van externe financiering en het deelnamebedrag voor Challenge deelnemers kwamen we meestal nét break-even uit. SevenSenses kwam op deze manier als startend bedrijf niet vooruit, en ik kon mijn rekeningen niet meer betalen. Bovendien slokten de Challenges mij helemaal op omdat ik als coördinator meeging naar de Challengelocatie. Omdat ik wilde uitbreiden en mezelf niet op kon splitsten startte in de SevenSenses Academy om nieuwe Challenge Coordinatoren op te leiden, maar zij kregen hetzelfde probleem: break-even draaien en jezelf niet op kunnen splitsen.

Maar… Hoewel de Challenge onvoldoende inkomsten opleverden konden we wél laten zien dat we inhoudelijk prachtige impact maakten en dat heeft SevenSenses enorm goed gedaan, in een tijd dat PAO nog voor velen onbekend terrein was. We kregen veel erkenning en waardering voor onze Challenges en won bijvoorbeeld de Healthy Cooking Challenge de Albert Schweizer prijs en de Healthy Teeth Challenge de UvA Alumniprijs, beide voor hun enorme positieve impact op de lokale gemeenschappen.

Moeten we dan sleutelen aan een programma dat in feite zó veel impact maakt voor zowel lokale bevolking als Challenge deelnemer? Liever niet.

SevenSenses is intussen sterker dan ooit. De platformorganisatie is uitgegroeid tot een levendige community van bevlogen PAO’ers die op allerlei plekken, op allerlei verschillende complexe vraagstukken, PAO uitvoeren en daarmee inkomsten genereren. Dus SevenSenses blijft stevig staan, hoeveel Challenges er ook lopen! En daarnaast kan de SevenSenses Foundation nu meefinancieren, mede dankzij onze commerciële opdrachten, waar steeds een percentage van naar de Foundation gaat.

De Challenge zelf heeft dus niet hoeven veranderen, maar de omgeving waarin de Challenge is ontstaan -SevenSenses- is uitgegroeid tot een ecosysteem dat haar nu kan dragen. Hoe gaaf?! Via deze route kunnen we weer wereldwijd impact maken op een manier recht doet aan lokale cultuur en daadwerkelijke behoeften van betrokkenen.

De Water Management Challenge (een gemeenschap in Guinée Bissau die door o.a. klimaatinvloeden onder druk staat) is de eerste Challenge die sinds 2018 weer van start gaat, en hopelijk volgen er nog velen. Nu is het aan een nieuwe generatie deelnemers om deze reis mogelijk te maken. Wie durft het avontuur aan?

Zie hier voorbeelden van eerdere Challenges:

• Street Angels Challenge
• Twekembe Water Challenge
• Father Involvement Challenge
• Female Rights Challenge
• Sustainable Tourism Challenge
• Healthy Teeth Challenge
• Women Empowerment Challenge
• Female Entrepreneurship Challenge

Of bekijk onze projectpagina voor meer Challenges en andere PAO projecten.

The post Waarom we één van onze meest impactvolle programma’s in de ijskast gezet hadden – en die nu er nu weer uithalen appeared first on SevenSenses.

Het ene uiterste: academisch onderzoek

Academisch onderzoek is sterk afhankelijk van het institutionele aanbod. Wetenschappelijke onderzoekers richten zich op hiaten in de literatuur en/of waar financiële steun kan worden gemobiliseerd. Het eindresultaat is een rapport met aanbevelingen voor bijvoorbeeld beleid dat top-down ontwikkeld moet worden. In dit proces ontbreekt vaak de link met de maatschappelijke behoeften op verschillende niveaus.

Ten eerste, op het niveau van de vraag, is de ontwikkeling van het onderzoek vaak niet gericht op de werkelijke lokale vraag of behoefte, waardoor een belangrijke kans gemist wordt om een dringend maatschappelijk probleem op te lossen.

Ten tweede, op het niveau van gegevensverzameling, wordt de onderzoeksmethodologie vaak bepaald door de onderzoekers, zonder 'de mensen die worden onderzocht' te raadplegen over wat ethisch of cultureel gepast is. Hierdoor lopen ze het risico op ongeschikt onderzoek of onderzoek van lage kwaliteit, met inbegrip van vertekening door wenselijkheid, gebrek aan deelname of een beperkte respons van de kant van de onderzoekspopulatie, en andere discrepanties.

Ten derde worden de gegevens op het niveau van de uitkomsten vaak door de onderzoekers geanalyseerd en omgezet in aanbevelingen voor professionals binnen de instelling. De onderzoeksgroep (degenen die ‘onderzocht’ worden) blijft vaak in het ongewisse over de uiteindelijke resultaten en aanbevelingen, waardoor hun mogelijkheden om het probleem op te lossen beperkt blijven. Op institutioneel niveau belanden deze aanbevelingen vaak op een plank waar ze onvermijdelijk onder het stof komen te zitten, omdat het management het te druk heeft om de aanbevelingen uit te voeren, zelfs als er al financiering of andere middelen voor beschikbaar zouden zijn.

Wie is dan de enige echte winnaar? De wetenschappelijke literatuur! De leemte in de literatuur werd keurig opgevuld door de onderzoeker. Literatuur die op haar beurt alleen wordt gelezen door academici die toevallig de vaktaal begrijpen. Die op hun beurt weer met nieuw onderzoek komen om een nieuwe leemte op te vullen die is ontstaan, en zo begint de cyclus opnieuw.

“Stel je eens voor dat al die onderzoeksprojecten uit het verleden gericht waren geweest op concrete, lokale maatschappelijke behoeften, en dat de maatregelen die uit dit onderzoek voortkwamen direct door de lokale bevolking zouden worden uitgevoerd. Zou de wereld er dan niet heel anders uitzien?”

Met name participatief actieonderzoek, en dan vooral in de vorm van de SevenSenses Challenge, pakt dit probleem op alle bovengenoemde niveaus aan.

Ten eerste, op het niveau van de vraag: een Challenge komt altijd voort uit een lokale vraag om een gemeenschappelijk maatschappelijk probleem in een gemeenschap op te lossen, in tegenstelling tot een vraag die voortkomt uit een leemte in de literatuur of van een financieringsinstantie. Dit is hoe SevenSenses zich kan losmaken van de keten van subsidieverstrekkers en onafhankelijk kan opereren, door zich te richten op echte maatschappelijke problemen en op verandering die er toe doet.

Ten tweede is Participatief Actieonderzoek op het niveau van de gegevensverzameling zo’n flexibel proces dat zelfs het onderzoeksproces zelf samen met de lokale belanghebbenden wordt bepaald. Bij een SevenSenses Challenge werkt het team samen met twee onderzoekers uit de lokale gemeenschap. Dit hoeven niet per se onderzoekers met een diploma te zijn. Het zijn mensen die de gemeenschap goed kennen, die op de hoogte zijn van lokale culturele gebruiken en tradities en die weten welke onderzoeksmethodologie ethisch verantwoord is. Samen met deze lokale onderzoekers bepaal je, op basis van je eerste informele bevindingen in het veld, de definitieve onderzoeksmethodologie. Zo krijg je de meest geschikte methodologie voor je PAO, met de grootste kans op actieve deelname van de lokale bevolking en de meest optimale, realistische en onbevooroordeelde gegevens.

Ten derde is er op het niveau van de resultaten een groot verschil tussen regulier wetenschappelijk onderzoek en participatief actieonderzoek. Regulier wetenschappelijk onderzoek mondt doorgaans uit in een onderzoeksrapport voor instellingen. Bij Participatief Actieonderzoek worden de onderzoeksresultaten tijdens het PAO-proces aan de gemeenschap gepresenteerd. De volgende stap in PAO is om samen met de verschillende betrokken stakeholders[1] over deze resultaten te reflecteren en verder te gaan met het gezamenlijk creëren van oplossingen voor de aangepakte kwestie(s). Samen met de lokale stakeholders bepaal je de voorwaarden waaronder de lokale bevolking de oplossingen met vertrouwen kan realiseren en deze oplossingen worden binnen hetzelfde PAO-proces geïmplementeerd. Het onderzoeksrapport wordt dan meer een bijproduct, waarin ervaringen van het proces worden gedeeld.

Het andere uiterste: praktische resultaten

Laten we ontwikkelingshulp plaatsen aan het andere uiterste van de schaal van onderzoek - praktisch resultaat. Zoals eerder gezegd, is ontwikkelingshulp sinds haar bestaan meestal top-down uitgevoerd, door mensen die beslisten 'wat goed was voor anderen', als in: zonder hen eerst te raadplegen. Hoewel er tegenwoordig veel meer participatieve benaderingen worden gebruikt waarbij de lokale bevolking beslist wat het beste voor hen is, wordt de traditionele top-down manier helaas nog steeds wereldwijd toegepast.

Lokale niet-gouvernementele organisaties hebben vaak een zeer beperkte personeelscapaciteit en zijn afhankelijk van vrijwilligers die niet altijd even toegewijd en deskundig zijn als betaalde medewerkers. Met een groot verloop van vrijwilligers is het vaak moeilijk om goede vooruitgang te boeken met een project. De lokale gemeenschap ziet steeds nieuwe mensen binnenkomen; ze zijn het misschien beu om het hele verhaal opnieuw te moeten vertellen en kunnen moeite hebben om de nieuwe vrijwilligers te vertrouwen op hun vaardigheden, agenda en tijd. Dit alles doet ernstig afbreuk aan de kwaliteit van het ontwikkelingsproject.

Lokale NGO's hebben ook vaak geen geld voor degelijk (actie)onderzoek. Gedreven door de - meestal korte termijn georiënteerde - doelen van hun financiers, implementeren ze vaak top-down ontworpen projecten zonder eerst de lokale gemeenschap te raadplegen. Als de donor een basisschool wil, dan bouwen ze een basisschool. Als de donor een weeshuis wil, dan komt er een weeshuis. De voor-en-na foto's van dergelijke gebouwen zijn erg populair, om het publiek te laten zien dat ze 'goed' hebben gedaan voor de samenleving. Op die manier beslissen de 'rijken' wat goed is voor de 'armen'.[2] De gevolgen kunnen rampzalig zijn, bekend als vrijwilligerswerk of wat ik 'het weeshuissyndroom' noem. Deze fenomenen worden beide veroorzaakt door de discrepantie tussen de belangen van de 'rijken' en de behoeften van de 'armen'.

"Het 'weeshuissyndroom' is een fenomeen waarbij ontwikkelingshulp wordt gedreven door financiën in plaats van maatschappelijke behoeften. Helaas zijn er veel van dit soort ontwikkelingsprojecten, met gevaarlijke gevolgen voor de samenleving."

Via Participatief Actieonderzoek (PAO) wordt een maatschappelijk vraagstuk grondig onderzocht samen met de lokale gemeenschap, voordat er een oplossing wordt doorgevoerd. PAO is dan ook een holistische benadering die rekening houdt met de oorzaak-gevolgrelaties van het betreffende vraagstuk, de geschiedenis, de cultuur, de sociale verhoudingen, de huidige situatie ten opzichte van de gewenste situatie, de sterke punten en kansen van de gemeenschap, de door belanghebbenden voorgestelde oplossingen voor het vraagstuk, de voorwaarden waaronder deze oplossingen in de praktijk kunnen worden gebracht, en nog veel meer. Bij al deze zaken wordt rekening gehouden met de verschillende perspectieven van alle belanghebbenden. Alleen op die manier kunnen we een volledig beeld van het probleem krijgen. Wanneer belanghebbenden dit volledige beeld begrijpen, beginnen er vier interessante dingen te gebeuren. Ten eerste krijgen belanghebbenden wederzijds begrip voor de perspectieven van andere belanghebbenden en hun bijbehorende gedragingen. Ten tweede ontstaat er, aangezien alle belanghebbenden informatie hebben verstrekt op basis van hun kennis, een proces dat sociaal leren wordt genoemd, waarbij ze van elkaar leren, wat hun kennis van het probleem verrijkt. Ten derde ontstaan er nieuwe oplossingen doordat meerdere oplossingen aan het licht komen en er nieuwe verbanden worden gelegd tussen problemen, middelen en oplossingen. Ten vierde neemt de bereidheid om samen te werken aan het aanpakken van de maatschappelijke kwestie toe, naarmate er meer transparantie is over problemen, middelen en oplossingen en nieuwe kansen aan het licht komen.

Door deze vier aspecten te doorlopen en je resultaten tijdens het PAO-proces te presenteren, wordt een stevige basis gelegd waarop een project (de gezamenlijk ontwikkelde oplossing voor het maatschappelijke vraagstuk) kan worden gerealiseerd. Dit verkleint de kans op mislukking aanzienlijk, en wel op het gebied van 1) het voorzien in maatschappelijke behoeften, 2) de culturele en ethische geschiktheid van de oplossing, 3) gelijkheid (het verminderen van de achterstand van bepaalde groepen belanghebbenden en daaruit voortvloeiende afgunst) en 4) de haalbaarheid van het project.

Laten we terugkeren naar de eerder beschreven top-down kwestie van praktische resultaten. Een top-downbenadering is praktisch onmogelijk in PAO. Het tegenovergestelde van de top-downbenadering is de bottom-upbenadering, wat in feite betekent dat de 'onderkant' van de samenleving - de burgers - oplossingen creëert. Bij PAO zijn alle belanghebbenden betrokken, dus ook mensen van 'bovenaf' en 'onderop'. Ik hoop dat we ooit van deze termen zullen afstappen, want ze impliceren een aangeboren hiërarchie, iets wat absoluut niet meer van deze tijd is.

Bottom-up is een negatieve term, omdat het suggereert dat burgers het gespuis van de samenleving zijn. Om bovenstaande redenen zou ik de PAO-benadering willen introduceren als een 'Community-Up benadering'.

Met ‘community-up’ wordt de hele gemeenschap bedoeld, inclusief burgers, overheden en andere ‘topinstellingen’, en alles daartussenin. Het voordeel van deze community-up-aanpak is dat alle belanghebbenden betrokken zijn bij het gezamenlijk ontwikkelen van oplossingen, waardoor die solide basis ontstaat waar ik het eerder over had, waardoor de kans op mislukking tot een absoluut minimum wordt beperkt.

Laten we ook eens inzoomen op het probleem dat NGO's te weinig mankracht hebben voor goed onderzoek. Dit is waar het Challenge-concept om de hoek komt kijken. De SevenSenses Challenge verbindt onderzoekscapaciteit in het Noorden met maatschappelijke vraagstukken waar ook ter wereld. Er zijn talloze studenten met grote ambities om hun studie af te ronden op een interessant maatschappelijk vraagstuk in het buitenland, of professionals die met hun kennis en vaardigheden meer impact willen hebben in de maatschappij. Het Challenge-concept verbindt die twee. Door de SevenSenses Challenge hoeven lokale NGO's geen dure onderzoekers in te huren voor dit PAO-proces. Deelnemers aan de SevenSenses Challenge betalen om mee te doen en krijgen in ruil daarvoor professionele training en workshops in PAO, ontwikkelingshulp, interculturele communicatie en intensieve één-op-één ondersteuning in persoonlijke en professionele ontwikkeling.

Daarnaast is er voor ngo’s de eindeloze strijd om financiering. Ze kampen vaak met een gebrek aan middelen en als er wel geld is, komt de ngo vaak klem te zitten tussen maatschappelijke behoeften en de doelstellingen van de financierende instantie. Helaas wint de financierende instantie meestal. SevenSenses werkt alleen samen met financieringsinstanties die expliciet hun specifieke doelstellingen durven los te laten en accepteren dat de SevenSenses Challenge zich uitsluitend richt op maatschappelijke behoeften zoals die door de lokale gemeenschap als geheel worden geformuleerd. Ze accepteren ook dat oplossingen gezamenlijk worden gecreëerd door diezelfde gemeenschap en alleen door hen, als lokale belanghebbenden bij de maatschappelijke kwestie. Met andere woorden, de financieringsinstantie accepteert dat de oplossing aan het begin van de Challenge nog onbekend is. Ze investeren in het PAR-proces; het feit dat de gezamenlijk gecreëerde oplossing vaak slechts een fractie kost van het budget dat nodig zou zijn bij een top-downproject, is een extra bonus en een aangename verrassing voor zowel de lokale NGO als de financieringsinstantie.

Door middel van het Challenge-concept streeft SevenSenses naar een wereldwijde vermindering van de afhankelijkheid van traditionele paternalistische westerse hulp. De term 'westerse hulp' is vreselijk ouderwets en mensen in ontwikkelingslanden (ook een vreselijk verouderde term) zijn het zat om constant de paternalistische 'hulp' - lees: bemoeienis - van 'de rijken' te ervaren. Door PAO op zoveel mogelijk plaatsen toe te passen, zou dit voldoende empowerment van lokale mensen moeten genereren om maatschappelijke kwesties aan te pakken met lokale middelen, mankracht, talent en alle andere dingen die overvloedig beschikbaar zijn op locatie. Van daaruit zal dit waarschijnlijk werken als een metaforisch 'vaccin' (gevaccineerde mensen beschermen de niet-gevaccineerden): de empowered mensen empoweren degenen die (nog) niet geëmpowerd zijn.

Dus, het hele SevenSenses Challenge Programma is speciaal ontworpen om de hierboven genoemde problemen aan te pakken, tot in de kleinste details. Lees hier waaruit het bestaat.

The post Why Participatory Action Research education programmes in the form of a SevenSenses Challenge appeared first on SevenSenses.

In het PPP leer je hoe je aan de hand van een gestructureerde en toch flexibele methodiek een grote groep mensen faciliteert in het co-creëren en uitvoeren van oplossingen voor complexe vraagstukken. Die methodiek heet Participatief Actieonderzoek (PAO). PAO is zo oud als de weg naar Rome maar heeft zich over de tijd fantastisch weten aan te passen aan de maatschappelijke veranderingen. Combineer dat met de nieuwste inzichten op het gebied van eigenaarschap, motivatie en communicatie en je hebt dé aanpak om de meest complexe situaties aan te kunnen pakken mét de mensen om wie het gaat. We noemen dat Community-up werken: niet top-down, niet bottom-up maar in samenwerking met iedereen die tot die zogenaamde top en bottom behoort – en alles daartussenin.

De Training Track

In de Training Track van het PPP gaan we in op alles wat je moet weten en kunnen om deze aanpak in te zetten. Je wordt je bewust van je eigen paradigma en leert hoe je aan de hand van de basisprincipes van PAO kunt schuiven met dit paradigma om écht impact te kunnen maken. Nog een beetje vaag? Snap ik. Zodra je in het PPP zit en het ervaart, merk je hoe gaaf het is om vanuit dat nieuwe paradigma concreet aan de slag te gaan. Je leert welke exacte stadia je doorloopt met de betrokkenen, wat je allemaal kunt doen in elk stadium en hoe je alles kunt customizen naar jouw specifieke context. We trainen intensief de vaardigheden die nodig zijn om perspectieven te verzamelen terwijl je bouwt aan eigenaarschap bij de betrokkenen. We trainen vervolgens de vaardigheden die nodig zijn om die perspectieven te analyseren en hiervan visualisaties en overzichten te maken die écht het verschil maken voor de betrokkenen. Tenslotte trainen we de vaardigheden die nodig zijn om groepen mensen samen te laten reflecteren, brainstormen, prioriteren en actieplannen te co-creëren, zodat ZIJ met elkaar aan de slag kunnen op een manier die bij hen past en waar ze tot in hun diepste poriën motivatie voor voelen.
Nou dat dus, en nog veel meer.

Het leuke vind ik als trainer altijd, dat mensen uit alle uithoeken van de samenleving meedoen. Geografisch, inhoudelijk, persoonlijk et cetera. Zij leren allemaal dezelfde PAO-methodiek, maar passen het allemaal op hun eigen manier toe, aangepast aan de context van hun vraagstuk. Zo krijg je altijd rijke gesprekken en bijzondere inzichten, die je in geen enkel boek op zou kunnen doen.

De Internship Track

Als je de PPP Internship Track doet, volgt er daarna nog een mooi avontuur: je gaat PAO direct toepassen in de praktijk! Je krijgt daarbij online begeleiding van de trainer en directe brainstormkracht van je mede-PPP’ers. Tussen de training (Training Track) en de stage (Internship Track) heb je zo’n drie maanden om je PAO (verder) voor te bereiden. Je zoektocht naar een fantastische stage begon wellicht al tijdens de Training Track; nu is het vooral belangrijk om met de eventuele opdrachtgever af te stemmen, de praktische zaken voor te bereiden en te plannen, zodat je direct een goeie start kunt maken! Want vergis je niet, de stage is 14 weken maar vliegt voorbij. Je moet goed voorbereiden en plannen (en hard werken) om de hele PAO-cyclus in die drie maanden te kunnen volbrengen. Niet iedereen redt dat en dat is ok, je hebt dan alleen geen begeleiding meer. Zodra je alle competenties van het competentieformulier hebt kunnen laten zien, kun je op voor je certificaat. En daarna… met certificaat op zak… als je wilt… wacht je nog een mooi avontuur als je met SevenSenses betaalde PAO opdrachten kunt gaan uitvoeren!

Doe je mee? Schrijf je dan hier in of reserveer alvast je plek (mocht je je bedenken dan kun je die plek weer vrijgeven).

Wil je eerst even inhoudelijk aftasten? Doe dan mee aan het gratis webinar ‘Van Vastlopen naar Beweging: zo Werk je Community-up’ op 26 mei 2026.

Meer weten over het PPP? Doe dan mee aan de gratis info avond op 11 juni 2026.

The post Wat leer je in het PAR Practitioners Programma? appeared first on SevenSenses.

Mijn zoon kan al een tijdje op het potje. Hij is net twee jaar geworden. Hij vindt het fantastisch en we gieren wat af tijdens zijn ‘pipi & popo’! Toch krijg ik regelmatig reacties dat dit raar is (“veel te vroeg!”), en dat ik hem gewoon in zijn luier zijn ding moet laten doen. Vooral toen ik ermee begon toen hij 1 jaar en 3 maanden was — toen hij nog weleens een ongelukje had. Alsof ik te veel van hem vraag. Alsof hij dat nog niet kán.

Ik gun mijn zoon de waardigheid van de pipi en popo op het potje, dus ja: dat was een van de redenen dat ik er bewust voor gekozen heb hem dat al vroeg aan te bieden. Hij maakt er dankbaar en trots gebruik van. Gevolg: een blij kind, een droge broek en een moeder die niet kokhalst bij het wegschrobben van aangekoekte poep op de billen. En dan heb ik het nog niet eens over de kosten- en afvalbesparing.

Het doet me steeds weer denken aan de manier waarop we — vanuit organisaties zoals gemeentes, welzijnsorganisaties en NGO’s — vaak met mensen omgaan. De volwassen versie, zeg maar.

Er wordt nog zo vaak gedacht dat mensen niet zelf op het potje kunnen. Nee, wíj moeten hun luiers verschonen. “We moeten het vóór hen doen, niet met hen.” “We moeten hen niet eens laten weten dat het potje bestaat, want dan scheppen we valse verwachtingen.” “Wat als ze falen? Wat als ze in hun broek plassen?”

En ergens snap ik die reflex. Het is veiliger om de luier te laten zitten. Minder gedoe. Minder risico op ‘ongelukjes’. Minder kans dat iemand zegt: “Hé, maar ik kan dit zelf — mag ik meedoen?”

Maar precies daar, in dat spanningsveld tussen controle en vertrouwen, gebeurt iets interessants.

Want wat ik zie bij mijn zoon, is dit: hij leert niet omdat ik het perfect aanbied. Hij leert omdat hij mag proberen. Omdat hij mag ontdekken. Omdat een ‘ongelukje’ geen falen is. Omdat hij voelt: dit is van mij.

En is dat niet precies waar participatief actieonderzoek — PAO — over gaat?

Niet over het perfecte plan vooraf. Niet over het voorkomen van elk risico. Maar over samen onderzoeken. Samen proberen. Samen leren. Over het durven aanbieden van het potje, zonder de garantie dat het meteen goed gaat.

In veel organisaties zijn we nog geneigd om de kennis, de oplossing en zelfs de verandering zelf te ‘bezitten’. Alsof die organisaties de enigen zijn die weten waar het toilet is, hoe het werkt en wanneer het tijd is om te gaan. Terwijl de essentie van PAO juist is dat kennis ontstaat in de interactie. In het doen. In het soms nét mis mikken.

En ja, dat is rommeliger. Er zijn ongelukjes. Er is twijfel. En hier en daar wat geknoei.

Maar er is ook iets anders: eigenaarschap. Trots. Waardigheid.

Mijn zoon klimt na zijn pipi of popo op de wc om op ‘de grote knop’ te drukken, draait zich dan om, kijkt me aan met een blik die zegt: “Kijk eens wat ik kan”, en springt met een ‘hoeraaaaa!’ in mijn armen. En elke keer denk ik: ja, dit dus! Hij mocht het zelf ontdekken.

Laat dat nou de uitnodiging zijn die onder dit verhaal ligt.

Waar in jouw werk, jouw organisatie, jouw systeem… houden we nog krampachtig de luier vast? En wat zou er gebeuren als we — voorzichtig, speels, misschien een beetje onwennig — het potje gewoon eens neerzetten?

Zonder belofte van perfectie. Maar met vertrouwen in wat er kan ontstaan.

Ik ben benieuwd: waar zie jij het eerste kleine ‘potje-moment’ verschijnen?

The post Het potje, de luier en de illusie van controle appeared first on SevenSenses.

PAO in de L-Flat, een van de grootste galerijflats in West-Europa

Uit het PAO in de L-Flat in Zeist zijn veel initiatieven voortgekomen, maar geen enkel initiatief heeft zoveel (mis)vattingen aangepakt als het initiatief voor een buurthuis. Uit de interviews die wij – twee PAO'ers van SevenSenses en zeven medewerkers van de gemeente Zeist – met bewoners van de L-Flat hebben gehouden, bleek vaak dat deze tienerjongens, terwijl ze bij de ingangen ‘rondhangen’, veel overlast veroorzaken. De jongens vinden het zelf vooral vervelend dat hun bijeenkomsten als overlast worden gezien, en net als veel bewoners suggereren ze dat een buurthuis dit probleem in één klap zou kunnen oplossen. De jongens zouden een plek hebben om samen te komen, en de bewoners zouden geen last meer van hen hebben bij de ingangen.

Het initiatief voor het buurthuis: de eerste schets

Tijdens de eerste focusgroep met de jongens en Souad van de welzijnsorganisatie Meander Omnium hebben Wil en ik de resultaten van het PAO tot nu toe besproken: de problemen die in de interviews naar voren kwamen, maar ook de positieve punten, de kansen en de mogelijke oplossingen. We vroegen de jongens wat voor hen de belangrijkste oplossing was. Ze waren het er allemaal unaniem over eens en riepen in koor: “HET BUURTHUIS!”
Samen hebben we gekeken naar de talenten van de jeugdgroep en hoe zo’n buurthuis er volgens hen idealiter uit zou moeten zien. Ten eerste viel het me op hoeveel talenten en andere positieve dingen de jongens konden noemen over zichzelf en hun vriendengroep. Ten tweede – nadat de jongens hun ideale buurthuis hadden getekend – merkte ik hoe weinig de jongens eigenlijk nodig hebben voor een tof buurthuis. Als buitenstaander denk je al snel aan een groot gebouw met meerdere ruimtes en allerlei voorzieningen. De jongens tekenden twee kamers, één voor de jongens en één voor de meisjes. Een bank, een PlayStation en een kleine kitchenette voor beide kamers waren voor de jongens voldoende. Oh, en een camera, “want als er iets gebeurt, willen we dat de camera kan vertellen wat er is gebeurd.”

Brainstorm: wat heeft het buurthuis nodig?

Vervolgens bespraken we met de jongens welke stappen er nodig waren om een buurthuis op te zetten. Ik was verrast door de enorme gezamenlijke kennis van deze jongens – in de leeftijd van 13 tot 17 jaar. Ze konden feilloos vaststellen wat er moest gebeuren en welke gebouwen mogelijk tot buurthuis konden worden omgebouwd. Ze wisten ook wie ze nodig hadden voor de volgende stappen. „We moeten de wijkmanager vragen welke van deze gebouwen beschikbaar zijn.“ Met een vraag aan mij:

“Mevrouw, kunnen we nog een focusgroep organiseren, dit keer met de regiomanager?”

“Natuurlijk!” zei ik, blij verrast door deze daadkrachtige zet. De jongens verlieten de focusgroep en een paar minuten later kwamen Wil en ik naar buiten, klaar om tevreden naar huis te gaan. Daar kwamen we een van de wethouders tegen, die in de buurt zijn ronde deed om campagne te voeren voor zijn partij (het was twee dagen voor de verkiezingen). Ik kende hem niet, maar Wil natuurlijk wel, als collega. Ik schudde de wethouder de hand, waarop hij zei:
“Ik heb die groep jongens net ontmoet. Wat heb je met ze gedaan?! Ik heb nog nooit zo’n positieve sfeer om hen heen gezien!”

Nieuwe focusgroep met de regiomanager en de gemeente

En zo kwamen we de week daarop weer bij elkaar. Dit keer met de districtmanager en een aantal mensen van de gemeente die ook op de hoogte waren. Afgezien van hier en daar wat ongemakkelijk gegiechel, viel het me op hoe professioneel en respectvol de jongens in de focusgroep zaten. Er werd heen en weer gediscussieerd, en aan het einde van de focusgroep werd er een locatie gekozen en werden er nieuwe actiepunten vastgesteld! Terwijl we aan het opruimen waren, kwam een van de jongens naar me toe:

“Mevrouw, kunnen we volgende week met de wijkagent praten? We willen graag samen met de politie de juiste regels opstellen en bekijken hoe we criminaliteit kunnen tegengaan.”

Ik stond met open mond van verbazing. De jongens van wie gezegd wordt dat ze regelmatig minder prettige ervaringen met de politie hebben – en ja, ik ben me ervan bewust dat ze hier over één kam worden geschoren – nemen nu het initiatief om met de politie te overleggen om te voorkomen dat er iets misgaat.

... En toen kwam de politie

Een week later kwamen we bijeen met de wijkagent, de districtmanager, Meander Omnium, en natuurlijk de jongens zelf om de resultaten van de afgelopen week te bespreken. Omdat de wijkagent nog niet eerder aan het PAO had deelgenomen, legde ik kort uit wat PAO inhoudt. Armen over elkaar, een kritische blik. Tijdens die focusgroep merkte ik dat hij ontdooide, maar dat kwam niet door mijn onhandige uitleg van het project. Het waren de jongens die zich hier heel professioneel gedroegen, en zo ontstond er een opmerkelijk respectvol gesprek! De wijkagent vroeg zelfs, een beetje uit het niets:

“Hoe oud zijn jullie eigenlijk?! Het lijkt wel alsof ik met een stel volwassenen praat!”

Er werden ideeën uitgewisseld over de locatie, er werden plannen gemaakt om criminaliteit buiten de deur te houden en er werden concrete maatregelen genomen om stap voor stap dichter bij het buurthuis te komen. Aan het einde van de focusgroep spraken de wijkagent en de wijkmanager lovende woorden en lieten ze weten trots te zijn op de jongens vanwege de manier waarop ze de zaken hadden aangepakt.

Aan het einde van de focusgroep kwam Ismael naar me toe.

“Mevrouw, mogen we tijdens de laatste vergadering een PowerPoint-presentatie geven over onze plannen voor het buurthuis?”

Even dacht ik dat ik het verkeerd had gehoord, maar al snel besefte ik dat ik weer eens in de val was gelopen van een vooronderstelling. Die vooronderstelling werd vakkundig de kop ingedrukt door Ismaels vraag. Opgetogen en iets te enthousiast antwoordde ik: “Maar natuurlijk, dat zou geweldig zijn als je dat wilt doen!” Ik heb al veel geweldige focusgroepen bijgewoond, maar zelden ben ik er zo opgetogen uit gekomen als bij deze. Dit is waarom ik zo van mijn werk houd!

Het einde van het PAO – het begin van vele mooie dingen

Op 10 april 2018 was het zover. De ‘herstartbijeenkomst’ van ons PAO. Het hele PAO-team had hier de afgelopen twee maanden hard naartoe gewerkt. We zouden de resultaten van het PAO presenteren aan de bewoners en andere belanghebbenden, met hen de tot dan toe gemaakte plannen bespreken en de initiatieven die klaar waren overdragen aan de initiatiefnemers. Dit was bedoeld als afsluiting van ons PAO en als ‘kick-off’ voor de vele prachtige initiatieven die tijdens dit PAO waren ontstaan.

De directrice van basisschool ‘Op Dreef’ stelde haar aula en klaslokalen ter beschikking voor de verschillende werkgroepen rond elk thema. Al snel zat de school vol; de opkomst overtrof onze verwachtingen ruimschoots. Ook de jongens waren er al vroeg bij en zaten nonchalant op de trappen in de aula. Collega Barry van de gemeente kreeg een opmerking van iemand:

“Die onruststokende jongeren zijn hier, ze horen hier niet thuis!” daarop reageerde Barry – volkomen kalm – “O jawel, dat doen ze wel, zij zijn de initiatiefnemers van het buurthuis en gaan hier een presentatie geven over hun plannen.” BAM! Weer een aanname die keihard werd ontkracht.

Helaas was ik niet bij de werkgroep voor de jongens aanwezig omdat ik zelf een andere werkgroep leidde, maar ik heb van Wil, de jongens en andere betrokkenen begrepen dat het een erg leuke sessie was. De jongens hielden een TOP-presentatie, de eerste twee bestuursleden van het buurthuis – Anne Jan Odinga van Meander Omnium en Wil Verbiezen van de gemeente Zeist – werden benoemd, en er werden nieuwe contacten gelegd voor samenwerking. Doel: op 10 oktober 2018, zes maanden na deze bijeenkomst, de opening van het buurthuis! Dit alles werd na de werkgroepen teruggekoppeld aan het publiek, en alsof het niets was op zo'n jonge leeftijd, namen de jongens de microfoon om ons, de gemeente en andere belanghebbenden te bedanken voor hun steun.

Op naar een gezellig buurthuis in oktober!

Een week na de bijeenkomst hebben de jongens samen met de brandweer een mogelijk pand voor het buurthuis gecontroleerd op brandveiligheid. En op dit moment zijn de jongens druk in de weer met de gemeente, Meander Omnium en andere belanghebbenden om dit buurthuis te realiseren. De weg naar een gemeenschapscentrum is niet gemakkelijk, maar als ik zie hoe de jongens zich nu inzetten, met de steun van de mensen om hen heen, heb ik er alle vertrouwen in dat er op 10 oktober een gemeenschapscentrum zal zijn! Die datum staat al in mijn agenda genoteerd. Ik zal bij de feestelijke opening aanwezig zijn!

Ben je geïnteresseerd in PAO in je gemeente, waar zulke toffe initiatieven kunnen ontstaan? Bekijk dan deze pagina voor de mogelijkheden.

The post The neighborhood initiative of the L-Flat: how action research tackles assumptions appeared first on SevenSenses.

Een vacature als beginpunt

Tijdens haar masterscriptie deed Merve al kwalitatief onderzoek in Liendert. Ze onderzocht de barrières en kansen in de bekendheid en toegankelijkheid van speltherapie onder eerste- en tweedegeneratie ouders. Hiervoor voerde ze interviews, waardoor ze korte lijntjes had in de wijk en er een bekend gezicht was. Toen verscheen er een vacature voor burgeronderzoeker vanuit een project waar SevenSenses aan meewerkt, ook in Liendert. Het project was PAO-gericht en zocht mensen om onderzoekers te ondersteunen bij het afnemen van interviews.

“Ik kende PAO nog niet, maar de vacature ging over interviews afnemen en met mensen aan de slag gaan. Niet alles uit de literatuur. Ik haal daar veel energie uit, dus ik dacht: ik doe het gewoon.”

Ze twijfelde aanvankelijk (twee kinderen, getrouwd, afstuderen, werk…) maar het project bood haar de ruimte. Ze werkte samen met Denise, Geertjan en Hedwig van SevenSenses. Zij vroegen of Merve interesse zou hebben om meer over Participatief Actieonderzoek te leren. Vanuit het project verdiepte ze zich verder in PAO en rolde ze het PAR Practitioners Programma (PPP) in (2025-2026). Het PAO in Liendert kon ze ook mooi als stage gebruiken.

Theorie en praktijk tegelijk

Omdat Merve het PPP volgde terwijl ze al actief was als burgeronderzoeker in Liendert, liepen theorie en praktijk voortdurend door elkaar.
“Tijdens het PPP vielen er stukjes op zijn plek: ‘Oh, zo doen we dat dus ook in Liendert.’” Het werkte ook andersom: de verse kennis uit het programma bracht haar terug naar Hedwig en Geertjan met nieuwe vragen. Bij de analyse, het labelen van data, kon ze hen weer scherpstellen en prikkelen. “Dat was een mooie combinatie”.

De kracht van de community

Het meest verassende aan het PPP was voor Merve de kracht van de community zelf. “Wij zijn degene die faciliteren, maar de kracht zit bij de mensen. Dat was een eye-opener. Mooi dat je met PAO de persoon mag zijn die dat weet te ontsluiten.”
Ze geeft een concreet voorbeeld uit Liendert: het gehoord voelen tijdens een focusgroep zorgde er al voor dat de onrust in de wijk minder werd. “De behoefte aan actie was daarna eigenlijk al kleiner. Het gesprek zelf bleek daarin dus al veel waarde te hebben.”

Die manier van werken herkent ze ook in haar achtergrond in de jeugdzorg en in haar nieuwe rol als coördinator van de Familieschool in Liendert – een concept dat de verbinding tussen school, gezin en wijk versterkt. “Bij PAO kijk je echt naar wat er leeft binnen de gehele community. Wat speelt er, waar is behoefte aan en hoe kun je samenbouwen aan positieve verandering? Dat zie ik ook terug bij de Familieschool.”

Een verschil met kwalitatief onderzoek ervaart ze wel. “Bij kwalitatief onderzoek haal je mooie resultaten op, maar wat wordt er mee gedaan? Bij PAO doe ik wel de analyse, maar je doet het uiteindelijk samen. Dat zorgt ervoor dat mensen het meer dragen en daardoor toepassen.”

Vrijheid en creativiteit binnen het PPP

Wat haar ook opviel tijdens het PPP is de vrijheid die PAO biedt. “Tijdens een PAO-traject is er veel ruimte voor je eigen kunnen. Je hebt wel de verschillende stadia, maar je hoeft niet per se een bepaalde methode te gebruiken. Het is creatief en open voor eigen invulling. Dat maakt het naar mijn idee ook krachtig.”

Haar favoriete methode? Visualisatie. “Uitdagend, maar een mooie, krachtige methode. Ook mooi om te zien hoe de andere PPP-deelnemers het creatief inzetten.”

Merve heeft veel uit het PPP gehaald: “De groepsdynamiek tijdens het PPP was fijn. Het was een klein groepje, waardoor er veel ruimte was voor vragen. Er hing een goede sfeer en een fijne energie. We hebben veel methoden kunnen oefenen.”

Klaar voor PAO projecten!

Merve rondt momenteel de verslaglegging van haar PAO in Liendert af. Ze is klaar voor mooie opdrachten als gecertificeerd PAO’er!

Heb jij een vraagstuk waar PAO bij kan helpen? Neem contact op.

Wil jij net als Merve het PAR Practitioners Programma(PPP) volgen? Meld je snel aan voor de volgende editie.

The post Van wijk naar opleiding – en weer terug: hoe Merve Participatief Actieonderzoek ontdekte appeared first on SevenSenses.

As an action researcher, you’re actually not concerned with this issue because in such a process, the same population determines the form and execution of a project. So, you don’t need to get them on board because they are already participating, driven by their own intrinsic motivation. After all, it’s their own project!

Is your problem also their problem?

As the starting point of any action research, we first determine with the various stakeholders how they define the problem or situation. Sometimes that means that as a municipality, you have to choose a different starting point. Exciting, but worth it!

An example.

I remember well that a client wanted to protect sharks from extinction around the Dutch municipality of Saba (in the Caribbean). However, especially the local fishermen turned out to dislike sharks! Attempts such as distributing leaflets explaining the importance of sharks were unsuccessful. Sharks are troublesome creatures for them: they eat their fish and ruin their fish traps. Therefore, the starting point became the marine ecosystem instead of the sharks. A broader topic, where various stakeholders – including the fishermen – had much more space to indicate what they considered important. Eventually, this led to beautiful initiatives that indirectly protect the sharks (and the marine ecosystem as a whole)! If I had kept hammering on those sharks, I am sure nothing would have come of it. Also, in an action research in the L-Flat in Zeist, we chose a different starting point: from the waste problem defined by the municipality to the “living happiness” chosen by the residents (where the waste problem is part of). You can read about how that action research went here.

Exploring perspectives: there’s so much more!

The next step in action research is to explore the perspectives of the stakeholders on the subject. What causes and consequences do they see? What is the ideal situation according to them? What initiatives have been carried out in the past on this problem, and what was the effect? What is the role of the various parties, and how is their relationship? What is already going well in the community, what is abundant, what are the successes from the past, in any area? What talents and resources are already available? And most importantly… What solution directions do the different stakeholders propose? Taking the time to explore this thoroughly is a huge advantage over drawing conclusions from your desk or a quick residents’ meeting. You not only build a relationship with the residents but also learn much more important information that is crucial for project success! This (and the next) is where citizen participation gets a whole different dynamic. Or, can we still call it citizen participation?!

Reflecting on the outcomes with the stakeholders: a feast of recognition and
understanding!

As an action researcher, you analyze all the information you have received from the stakeholders. Then you create a visually clear overview of the total. The next step is the action where you as a municipality can make a difference, which is actually surprisingly simple – or almost too logical: you share those results with the stakeholders. You can do this, for example, in focus group-like meetings. This gives them the opportunity to first recognize their own perspective in those results. Secondly, it gives them the opportunity to understand the perspectives (and thus the behavior and choices) of other stakeholders.
Then you determine together with them which set of solution directions is the best combination to improve the system as a whole. This way, everyone gets the chance to contribute in their own way to the greater whole (the system), which ultimately yields beautiful results for everyone! For example, the fishermen on Saba came up with a way to fish more sustainably for red snapper, which further balances the marine ecosystem – benefiting the sharks, among others: more fish = more to eat!

The next step is the action where you as a municipality can make the difference, which is actually surprisingly simple – or almost too logical: you share those results with the stakeholders. This gives them the opportunity to first recognize their own perspective in those results. Secondly, it gives them the opportunity to understand the perspectives (and thus the behavior and choices) of other stakeholders.

And what else contributes to the motivation of stakeholders?

During the later stages of action research – as solution directions become more concrete – you as an action researcher can move on to exploring the stakeholders’ prerequisites for making it a success. What do they need? This is, of course, very specific to each project. However, there are some more general factors that ensure that each stakeholder can contribute to the success of a project from intrinsic motivation. Here are a few:

• Pride: the activity increases his or her sense of self-worth;
• Dignity: the activity increases his or her sense of autonomy, independence, and competence;
• Identity: the activity is carried out by the right person (the one experiencing the problem);
• Control: he or she has a sense of control over: 1) the necessities (he/she can easily access them), 2) decisions (he/she can participate in decision-making), and 3) activities (he/she has the capacity to do it);
• Responsibility: he or she feels responsible for his/her tasks;
• Unity: he or she feels empowered and supported by the group he/she works with. Celebrating the first successes – however small – can strengthen this sense of unity.
• Place: he or she carries out his/her tasks in a safe, non-threatening environment;
• Location: the activity takes place in a location where he or she feels connected.

All these factors contribute to people genuinely enjoying contributing. And that’s where the motivation comes from!

Motivating without motivating

Together with stakeholders, you can explore which (the above and/or other) factors are at play and how they can optimize those factors together. If you notice that a stakeholder is losing motivation, you can look back at these factors. What is he or she missing? Has something been overlooked? Then it is very important, for example, as a municipality, to have a dialogue with the stakeholders about this. In action research, and your role as a municipality remains that of a facilitator, and the residents stay in the driver’s seat. This way, as a municipality, you make the transition from focusing on citizen participation to focusing on government participation. Citizens motivate each other, and the municipality jumps in where necessary. Or, in other words, motivation without motivating!

The post Citizen participation: how to motivate people without motivating them appeared first on SevenSenses.