In het PPP leer je hoe je aan de hand van een gestructureerde en toch flexibele methodiek een grote groep mensen faciliteert in het co-creëren en uitvoeren van oplossingen voor complexe vraagstukken. Die methodiek heet Participatief Actieonderzoek (PAO). PAO is zo oud als de weg naar Rome maar heeft zich over de tijd fantastisch weten aan te passen aan de maatschappelijke veranderingen. Combineer dat met de nieuwste inzichten op het gebied van eigenaarschap, motivatie en communicatie en je hebt dé aanpak om de meest complexe situaties aan te kunnen pakken mét de mensen om wie het gaat. We noemen dat Community-up werken: niet top-down, niet bottom-up maar in samenwerking met iedereen die tot die zogenaamde top en bottom behoort – en alles daartussenin.

De Training Track

In de Training Track van het PPP gaan we in op alles wat je moet weten en kunnen om deze aanpak in te zetten. Je wordt je bewust van je eigen paradigma en leert hoe je aan de hand van de basisprincipes van PAO kunt schuiven met dit paradigma om écht impact te kunnen maken. Nog een beetje vaag? Snap ik. Zodra je in het PPP zit en het ervaart, merk je hoe gaaf het is om vanuit dat nieuwe paradigma concreet aan de slag te gaan. Je leert welke exacte stadia je doorloopt met de betrokkenen, wat je allemaal kunt doen in elk stadium en hoe je alles kunt customizen naar jouw specifieke context. We trainen intensief de vaardigheden die nodig zijn om perspectieven te verzamelen terwijl je bouwt aan eigenaarschap bij de betrokkenen. We trainen vervolgens de vaardigheden die nodig zijn om die perspectieven te analyseren en hiervan visualisaties en overzichten te maken die écht het verschil maken voor de betrokkenen. Tenslotte trainen we de vaardigheden die nodig zijn om groepen mensen samen te laten reflecteren, brainstormen, prioriteren en actieplannen te co-creëren, zodat ZIJ met elkaar aan de slag kunnen op een manier die bij hen past en waar ze tot in hun diepste poriën motivatie voor voelen.
Nou dat dus, en nog veel meer.

Het leuke vind ik als trainer altijd, dat mensen uit alle uithoeken van de samenleving meedoen. Geografisch, inhoudelijk, persoonlijk et cetera. Zij leren allemaal dezelfde PAO-methodiek, maar passen het allemaal op hun eigen manier toe, aangepast aan de context van hun vraagstuk. Zo krijg je altijd rijke gesprekken en bijzondere inzichten, die je in geen enkel boek op zou kunnen doen.

De Internship Track

Als je de PPP Internship Track doet, volgt er daarna nog een mooi avontuur: je gaat PAO direct toepassen in de praktijk! Je krijgt daarbij online begeleiding van de trainer en directe brainstormkracht van je mede-PPP’ers. Tussen de training (Training Track) en de stage (Internship Track) heb je zo’n drie maanden om je PAO (verder) voor te bereiden. Je zoektocht naar een fantastische stage begon wellicht al tijdens de Training Track; nu is het vooral belangrijk om met de eventuele opdrachtgever af te stemmen, de praktische zaken voor te bereiden en te plannen, zodat je direct een goeie start kunt maken! Want vergis je niet, de stage is 14 weken maar vliegt voorbij. Je moet goed voorbereiden en plannen (en hard werken) om de hele PAO-cyclus in die drie maanden te kunnen volbrengen. Niet iedereen redt dat en dat is ok, je hebt dan alleen geen begeleiding meer. Zodra je alle competenties van het competentieformulier hebt kunnen laten zien, kun je op voor je certificaat. En daarna… met certificaat op zak… als je wilt… wacht je nog een mooi avontuur als je met SevenSenses betaalde PAO opdrachten kunt gaan uitvoeren!

Doe je mee? Schrijf je dan hier in of reserveer alvast je plek (mocht je je bedenken dan kun je die plek weer vrijgeven).

Wil je eerst even inhoudelijk aftasten? Doe dan mee aan het gratis webinar ‘Van Vastlopen naar Beweging: zo Werk je Community-up’ op 26 mei 2026.

Meer weten over het PPP? Doe dan mee aan de gratis info avond op 11 juni 2026.

The post Wat leer je in het PAR Practitioners Programma? appeared first on SevenSenses.

Mijn zoon kan al een tijdje op het potje. Hij is net twee jaar geworden. Hij vindt het fantastisch en we gieren wat af tijdens zijn ‘pipi & popo’! Toch krijg ik regelmatig reacties dat dit raar is (“veel te vroeg!”), en dat ik hem gewoon in zijn luier zijn ding moet laten doen. Vooral toen ik ermee begon toen hij 1 jaar en 3 maanden was — toen hij nog weleens een ongelukje had. Alsof ik te veel van hem vraag. Alsof hij dat nog niet kán.

Ik gun mijn zoon de waardigheid van de pipi en popo op het potje, dus ja: dat was een van de redenen dat ik er bewust voor gekozen heb hem dat al vroeg aan te bieden. Hij maakt er dankbaar en trots gebruik van. Gevolg: een blij kind, een droge broek en een moeder die niet kokhalst bij het wegschrobben van aangekoekte poep op de billen. En dan heb ik het nog niet eens over de kosten- en afvalbesparing.

Het doet me steeds weer denken aan de manier waarop we — vanuit organisaties zoals gemeentes, welzijnsorganisaties en NGO’s — vaak met mensen omgaan. De volwassen versie, zeg maar.

Er wordt nog zo vaak gedacht dat mensen niet zelf op het potje kunnen. Nee, wíj moeten hun luiers verschonen. “We moeten het vóór hen doen, niet met hen.” “We moeten hen niet eens laten weten dat het potje bestaat, want dan scheppen we valse verwachtingen.” “Wat als ze falen? Wat als ze in hun broek plassen?”

En ergens snap ik die reflex. Het is veiliger om de luier te laten zitten. Minder gedoe. Minder risico op ‘ongelukjes’. Minder kans dat iemand zegt: “Hé, maar ik kan dit zelf — mag ik meedoen?”

Maar precies daar, in dat spanningsveld tussen controle en vertrouwen, gebeurt iets interessants.

Want wat ik zie bij mijn zoon, is dit: hij leert niet omdat ik het perfect aanbied. Hij leert omdat hij mag proberen. Omdat hij mag ontdekken. Omdat een ‘ongelukje’ geen falen is. Omdat hij voelt: dit is van mij.

En is dat niet precies waar participatief actieonderzoek — PAO — over gaat?

Niet over het perfecte plan vooraf. Niet over het voorkomen van elk risico. Maar over samen onderzoeken. Samen proberen. Samen leren. Over het durven aanbieden van het potje, zonder de garantie dat het meteen goed gaat.

In veel organisaties zijn we nog geneigd om de kennis, de oplossing en zelfs de verandering zelf te ‘bezitten’. Alsof die organisaties de enigen zijn die weten waar het toilet is, hoe het werkt en wanneer het tijd is om te gaan. Terwijl de essentie van PAO juist is dat kennis ontstaat in de interactie. In het doen. In het soms nét mis mikken.

En ja, dat is rommeliger. Er zijn ongelukjes. Er is twijfel. En hier en daar wat geknoei.

Maar er is ook iets anders: eigenaarschap. Trots. Waardigheid.

Mijn zoon klimt na zijn pipi of popo op de wc om op ‘de grote knop’ te drukken, draait zich dan om, kijkt me aan met een blik die zegt: “Kijk eens wat ik kan”, en springt met een ‘hoeraaaaa!’ in mijn armen. En elke keer denk ik: ja, dit dus! Hij mocht het zelf ontdekken.

Laat dat nou de uitnodiging zijn die onder dit verhaal ligt.

Waar in jouw werk, jouw organisatie, jouw systeem… houden we nog krampachtig de luier vast? En wat zou er gebeuren als we — voorzichtig, speels, misschien een beetje onwennig — het potje gewoon eens neerzetten?

Zonder belofte van perfectie. Maar met vertrouwen in wat er kan ontstaan.

Ik ben benieuwd: waar zie jij het eerste kleine ‘potje-moment’ verschijnen?

The post Het potje, de luier en de illusie van controle appeared first on SevenSenses.

PAO in de L-Flat, een van de grootste galerijflats in West-Europa

Uit het PAO in de L-Flat in Zeist zijn veel initiatieven voortgekomen, maar geen enkel initiatief heeft zoveel (mis)vattingen aangepakt als het initiatief voor een buurthuis. Uit de interviews die wij – twee PAO'ers van SevenSenses en zeven medewerkers van de gemeente Zeist – met bewoners van de L-Flat hebben gehouden, bleek vaak dat deze tienerjongens, terwijl ze bij de ingangen ‘rondhangen’, veel overlast veroorzaken. De jongens vinden het zelf vooral vervelend dat hun bijeenkomsten als overlast worden gezien, en net als veel bewoners suggereren ze dat een buurthuis dit probleem in één klap zou kunnen oplossen. De jongens zouden een plek hebben om samen te komen, en de bewoners zouden geen last meer van hen hebben bij de ingangen.

Het initiatief voor het buurthuis: de eerste schets

Tijdens de eerste focusgroep met de jongens en Souad van de welzijnsorganisatie Meander Omnium hebben Wil en ik de resultaten van het PAO tot nu toe besproken: de problemen die in de interviews naar voren kwamen, maar ook de positieve punten, de kansen en de mogelijke oplossingen. We vroegen de jongens wat voor hen de belangrijkste oplossing was. Ze waren het er allemaal unaniem over eens en riepen in koor: “HET BUURTHUIS!”
Samen hebben we gekeken naar de talenten van de jeugdgroep en hoe zo’n buurthuis er volgens hen idealiter uit zou moeten zien. Ten eerste viel het me op hoeveel talenten en andere positieve dingen de jongens konden noemen over zichzelf en hun vriendengroep. Ten tweede – nadat de jongens hun ideale buurthuis hadden getekend – merkte ik hoe weinig de jongens eigenlijk nodig hebben voor een tof buurthuis. Als buitenstaander denk je al snel aan een groot gebouw met meerdere ruimtes en allerlei voorzieningen. De jongens tekenden twee kamers, één voor de jongens en één voor de meisjes. Een bank, een PlayStation en een kleine kitchenette voor beide kamers waren voor de jongens voldoende. Oh, en een camera, “want als er iets gebeurt, willen we dat de camera kan vertellen wat er is gebeurd.”

Brainstorm: wat heeft het buurthuis nodig?

Vervolgens bespraken we met de jongens welke stappen er nodig waren om een buurthuis op te zetten. Ik was verrast door de enorme gezamenlijke kennis van deze jongens – in de leeftijd van 13 tot 17 jaar. Ze konden feilloos vaststellen wat er moest gebeuren en welke gebouwen mogelijk tot buurthuis konden worden omgebouwd. Ze wisten ook wie ze nodig hadden voor de volgende stappen. „We moeten de wijkmanager vragen welke van deze gebouwen beschikbaar zijn.“ Met een vraag aan mij:

“Mevrouw, kunnen we nog een focusgroep organiseren, dit keer met de regiomanager?”

“Natuurlijk!” zei ik, blij verrast door deze daadkrachtige zet. De jongens verlieten de focusgroep en een paar minuten later kwamen Wil en ik naar buiten, klaar om tevreden naar huis te gaan. Daar kwamen we een van de wethouders tegen, die in de buurt zijn ronde deed om campagne te voeren voor zijn partij (het was twee dagen voor de verkiezingen). Ik kende hem niet, maar Wil natuurlijk wel, als collega. Ik schudde de wethouder de hand, waarop hij zei:
“Ik heb die groep jongens net ontmoet. Wat heb je met ze gedaan?! Ik heb nog nooit zo’n positieve sfeer om hen heen gezien!”

Nieuwe focusgroep met de regiomanager en de gemeente

En zo kwamen we de week daarop weer bij elkaar. Dit keer met de districtmanager en een aantal mensen van de gemeente die ook op de hoogte waren. Afgezien van hier en daar wat ongemakkelijk gegiechel, viel het me op hoe professioneel en respectvol de jongens in de focusgroep zaten. Er werd heen en weer gediscussieerd, en aan het einde van de focusgroep werd er een locatie gekozen en werden er nieuwe actiepunten vastgesteld! Terwijl we aan het opruimen waren, kwam een van de jongens naar me toe:

“Mevrouw, kunnen we volgende week met de wijkagent praten? We willen graag samen met de politie de juiste regels opstellen en bekijken hoe we criminaliteit kunnen tegengaan.”

Ik stond met open mond van verbazing. De jongens van wie gezegd wordt dat ze regelmatig minder prettige ervaringen met de politie hebben – en ja, ik ben me ervan bewust dat ze hier over één kam worden geschoren – nemen nu het initiatief om met de politie te overleggen om te voorkomen dat er iets misgaat.

... En toen kwam de politie

Een week later kwamen we bijeen met de wijkagent, de districtmanager, Meander Omnium, en natuurlijk de jongens zelf om de resultaten van de afgelopen week te bespreken. Omdat de wijkagent nog niet eerder aan het PAO had deelgenomen, legde ik kort uit wat PAO inhoudt. Armen over elkaar, een kritische blik. Tijdens die focusgroep merkte ik dat hij ontdooide, maar dat kwam niet door mijn onhandige uitleg van het project. Het waren de jongens die zich hier heel professioneel gedroegen, en zo ontstond er een opmerkelijk respectvol gesprek! De wijkagent vroeg zelfs, een beetje uit het niets:

“Hoe oud zijn jullie eigenlijk?! Het lijkt wel alsof ik met een stel volwassenen praat!”

Er werden ideeën uitgewisseld over de locatie, er werden plannen gemaakt om criminaliteit buiten de deur te houden en er werden concrete maatregelen genomen om stap voor stap dichter bij het buurthuis te komen. Aan het einde van de focusgroep spraken de wijkagent en de wijkmanager lovende woorden en lieten ze weten trots te zijn op de jongens vanwege de manier waarop ze de zaken hadden aangepakt.

Aan het einde van de focusgroep kwam Ismael naar me toe.

“Mevrouw, mogen we tijdens de laatste vergadering een PowerPoint-presentatie geven over onze plannen voor het buurthuis?”

Even dacht ik dat ik het verkeerd had gehoord, maar al snel besefte ik dat ik weer eens in de val was gelopen van een vooronderstelling. Die vooronderstelling werd vakkundig de kop ingedrukt door Ismaels vraag. Opgetogen en iets te enthousiast antwoordde ik: “Maar natuurlijk, dat zou geweldig zijn als je dat wilt doen!” Ik heb al veel geweldige focusgroepen bijgewoond, maar zelden ben ik er zo opgetogen uit gekomen als bij deze. Dit is waarom ik zo van mijn werk houd!

Het einde van het PAO – het begin van vele mooie dingen

Op 10 april 2018 was het zover. De ‘herstartbijeenkomst’ van ons PAO. Het hele PAO-team had hier de afgelopen twee maanden hard naartoe gewerkt. We zouden de resultaten van het PAO presenteren aan de bewoners en andere belanghebbenden, met hen de tot dan toe gemaakte plannen bespreken en de initiatieven die klaar waren overdragen aan de initiatiefnemers. Dit was bedoeld als afsluiting van ons PAO en als ‘kick-off’ voor de vele prachtige initiatieven die tijdens dit PAO waren ontstaan.

De directrice van basisschool ‘Op Dreef’ stelde haar aula en klaslokalen ter beschikking voor de verschillende werkgroepen rond elk thema. Al snel zat de school vol; de opkomst overtrof onze verwachtingen ruimschoots. Ook de jongens waren er al vroeg bij en zaten nonchalant op de trappen in de aula. Collega Barry van de gemeente kreeg een opmerking van iemand:

“Die onruststokende jongeren zijn hier, ze horen hier niet thuis!” daarop reageerde Barry – volkomen kalm – “O jawel, dat doen ze wel, zij zijn de initiatiefnemers van het buurthuis en gaan hier een presentatie geven over hun plannen.” BAM! Weer een aanname die keihard werd ontkracht.

Helaas was ik niet bij de werkgroep voor de jongens aanwezig omdat ik zelf een andere werkgroep leidde, maar ik heb van Wil, de jongens en andere betrokkenen begrepen dat het een erg leuke sessie was. De jongens hielden een TOP-presentatie, de eerste twee bestuursleden van het buurthuis – Anne Jan Odinga van Meander Omnium en Wil Verbiezen van de gemeente Zeist – werden benoemd, en er werden nieuwe contacten gelegd voor samenwerking. Doel: op 10 oktober 2018, zes maanden na deze bijeenkomst, de opening van het buurthuis! Dit alles werd na de werkgroepen teruggekoppeld aan het publiek, en alsof het niets was op zo'n jonge leeftijd, namen de jongens de microfoon om ons, de gemeente en andere belanghebbenden te bedanken voor hun steun.

Op naar een gezellig buurthuis in oktober!

Een week na de bijeenkomst hebben de jongens samen met de brandweer een mogelijk pand voor het buurthuis gecontroleerd op brandveiligheid. En op dit moment zijn de jongens druk in de weer met de gemeente, Meander Omnium en andere belanghebbenden om dit buurthuis te realiseren. De weg naar een gemeenschapscentrum is niet gemakkelijk, maar als ik zie hoe de jongens zich nu inzetten, met de steun van de mensen om hen heen, heb ik er alle vertrouwen in dat er op 10 oktober een gemeenschapscentrum zal zijn! Die datum staat al in mijn agenda genoteerd. Ik zal bij de feestelijke opening aanwezig zijn!

Ben je geïnteresseerd in PAO in je gemeente, waar zulke toffe initiatieven kunnen ontstaan? Bekijk dan deze pagina voor de mogelijkheden.

The post The neighborhood initiative of the L-Flat: how action research tackles assumptions appeared first on SevenSenses.

Een vacature als beginpunt

Tijdens haar masterscriptie deed Merve al kwalitatief onderzoek in Liendert. Ze onderzocht de barrières en kansen in de bekendheid en toegankelijkheid van speltherapie onder eerste- en tweedegeneratie ouders. Hiervoor voerde ze interviews, waardoor ze korte lijntjes had in de wijk en er een bekend gezicht was. Toen verscheen er een vacature voor burgeronderzoeker vanuit een project waar SevenSenses aan meewerkt, ook in Liendert. Het project was PAO-gericht en zocht mensen om onderzoekers te ondersteunen bij het afnemen van interviews.

“Ik kende PAO nog niet, maar de vacature ging over interviews afnemen en met mensen aan de slag gaan. Niet alles uit de literatuur. Ik haal daar veel energie uit, dus ik dacht: ik doe het gewoon.”

Ze twijfelde aanvankelijk (twee kinderen, getrouwd, afstuderen, werk…) maar het project bood haar de ruimte. Ze werkte samen met Denise, Geertjan en Hedwig van SevenSenses. Zij vroegen of Merve interesse zou hebben om meer over Participatief Actieonderzoek te leren. Vanuit het project verdiepte ze zich verder in PAO en rolde ze het PAR Practitioners Programma (PPP) in (2025-2026). Het PAO in Liendert kon ze ook mooi als stage gebruiken.

Theorie en praktijk tegelijk

Omdat Merve het PPP volgde terwijl ze al actief was als burgeronderzoeker in Liendert, liepen theorie en praktijk voortdurend door elkaar.
“Tijdens het PPP vielen er stukjes op zijn plek: ‘Oh, zo doen we dat dus ook in Liendert.’” Het werkte ook andersom: de verse kennis uit het programma bracht haar terug naar Hedwig en Geertjan met nieuwe vragen. Bij de analyse, het labelen van data, kon ze hen weer scherpstellen en prikkelen. “Dat was een mooie combinatie”.

De kracht van de community

Het meest verassende aan het PPP was voor Merve de kracht van de community zelf. “Wij zijn degene die faciliteren, maar de kracht zit bij de mensen. Dat was een eye-opener. Mooi dat je met PAO de persoon mag zijn die dat weet te ontsluiten.”
Ze geeft een concreet voorbeeld uit Liendert: het gehoord voelen tijdens een focusgroep zorgde er al voor dat de onrust in de wijk minder werd. “De behoefte aan actie was daarna eigenlijk al kleiner. Het gesprek zelf bleek daarin dus al veel waarde te hebben.”

Die manier van werken herkent ze ook in haar achtergrond in de jeugdzorg en in haar nieuwe rol als coördinator van de Familieschool in Liendert – een concept dat de verbinding tussen school, gezin en wijk versterkt. “Bij PAO kijk je echt naar wat er leeft binnen de gehele community. Wat speelt er, waar is behoefte aan en hoe kun je samenbouwen aan positieve verandering? Dat zie ik ook terug bij de Familieschool.”

Een verschil met kwalitatief onderzoek ervaart ze wel. “Bij kwalitatief onderzoek haal je mooie resultaten op, maar wat wordt er mee gedaan? Bij PAO doe ik wel de analyse, maar je doet het uiteindelijk samen. Dat zorgt ervoor dat mensen het meer dragen en daardoor toepassen.”

Vrijheid en creativiteit binnen het PPP

Wat haar ook opviel tijdens het PPP is de vrijheid die PAO biedt. “Tijdens een PAO-traject is er veel ruimte voor je eigen kunnen. Je hebt wel de verschillende stadia, maar je hoeft niet per se een bepaalde methode te gebruiken. Het is creatief en open voor eigen invulling. Dat maakt het naar mijn idee ook krachtig.”

Haar favoriete methode? Visualisatie. “Uitdagend, maar een mooie, krachtige methode. Ook mooi om te zien hoe de andere PPP-deelnemers het creatief inzetten.”

Merve heeft veel uit het PPP gehaald: “De groepsdynamiek tijdens het PPP was fijn. Het was een klein groepje, waardoor er veel ruimte was voor vragen. Er hing een goede sfeer en een fijne energie. We hebben veel methoden kunnen oefenen.”

Klaar voor PAO projecten!

Merve rondt momenteel de verslaglegging van haar PAO in Liendert af. Ze is klaar voor mooie opdrachten als gecertificeerd PAO’er!

Heb jij een vraagstuk waar PAO bij kan helpen? Neem contact op.

Wil jij net als Merve het PAR Practitioners Programma(PPP) volgen? Meld je snel aan voor de volgende editie.

The post Van wijk naar opleiding – en weer terug: hoe Merve Participatief Actieonderzoek ontdekte appeared first on SevenSenses.

As an action researcher, you’re actually not concerned with this issue because in such a process, the same population determines the form and execution of a project. So, you don’t need to get them on board because they are already participating, driven by their own intrinsic motivation. After all, it’s their own project!

Is your problem also their problem?

As the starting point of any action research, we first determine with the various stakeholders how they define the problem or situation. Sometimes that means that as a municipality, you have to choose a different starting point. Exciting, but worth it!

An example.

I remember well that a client wanted to protect sharks from extinction around the Dutch municipality of Saba (in the Caribbean). However, especially the local fishermen turned out to dislike sharks! Attempts such as distributing leaflets explaining the importance of sharks were unsuccessful. Sharks are troublesome creatures for them: they eat their fish and ruin their fish traps. Therefore, the starting point became the marine ecosystem instead of the sharks. A broader topic, where various stakeholders – including the fishermen – had much more space to indicate what they considered important. Eventually, this led to beautiful initiatives that indirectly protect the sharks (and the marine ecosystem as a whole)! If I had kept hammering on those sharks, I am sure nothing would have come of it. Also, in an action research in the L-Flat in Zeist, we chose a different starting point: from the waste problem defined by the municipality to the “living happiness” chosen by the residents (where the waste problem is part of). You can read about how that action research went here.

Exploring perspectives: there’s so much more!

The next step in action research is to explore the perspectives of the stakeholders on the subject. What causes and consequences do they see? What is the ideal situation according to them? What initiatives have been carried out in the past on this problem, and what was the effect? What is the role of the various parties, and how is their relationship? What is already going well in the community, what is abundant, what are the successes from the past, in any area? What talents and resources are already available? And most importantly… What solution directions do the different stakeholders propose? Taking the time to explore this thoroughly is a huge advantage over drawing conclusions from your desk or a quick residents’ meeting. You not only build a relationship with the residents but also learn much more important information that is crucial for project success! This (and the next) is where citizen participation gets a whole different dynamic. Or, can we still call it citizen participation?!

Reflecting on the outcomes with the stakeholders: a feast of recognition and
understanding!

As an action researcher, you analyze all the information you have received from the stakeholders. Then you create a visually clear overview of the total. The next step is the action where you as a municipality can make a difference, which is actually surprisingly simple – or almost too logical: you share those results with the stakeholders. You can do this, for example, in focus group-like meetings. This gives them the opportunity to first recognize their own perspective in those results. Secondly, it gives them the opportunity to understand the perspectives (and thus the behavior and choices) of other stakeholders.
Then you determine together with them which set of solution directions is the best combination to improve the system as a whole. This way, everyone gets the chance to contribute in their own way to the greater whole (the system), which ultimately yields beautiful results for everyone! For example, the fishermen on Saba came up with a way to fish more sustainably for red snapper, which further balances the marine ecosystem – benefiting the sharks, among others: more fish = more to eat!

The next step is the action where you as a municipality can make the difference, which is actually surprisingly simple – or almost too logical: you share those results with the stakeholders. This gives them the opportunity to first recognize their own perspective in those results. Secondly, it gives them the opportunity to understand the perspectives (and thus the behavior and choices) of other stakeholders.

And what else contributes to the motivation of stakeholders?

During the later stages of action research – as solution directions become more concrete – you as an action researcher can move on to exploring the stakeholders’ prerequisites for making it a success. What do they need? This is, of course, very specific to each project. However, there are some more general factors that ensure that each stakeholder can contribute to the success of a project from intrinsic motivation. Here are a few:

• Pride: the activity increases his or her sense of self-worth;
• Dignity: the activity increases his or her sense of autonomy, independence, and competence;
• Identity: the activity is carried out by the right person (the one experiencing the problem);
• Control: he or she has a sense of control over: 1) the necessities (he/she can easily access them), 2) decisions (he/she can participate in decision-making), and 3) activities (he/she has the capacity to do it);
• Responsibility: he or she feels responsible for his/her tasks;
• Unity: he or she feels empowered and supported by the group he/she works with. Celebrating the first successes – however small – can strengthen this sense of unity.
• Place: he or she carries out his/her tasks in a safe, non-threatening environment;
• Location: the activity takes place in a location where he or she feels connected.

All these factors contribute to people genuinely enjoying contributing. And that’s where the motivation comes from!

Motivating without motivating

Together with stakeholders, you can explore which (the above and/or other) factors are at play and how they can optimize those factors together. If you notice that a stakeholder is losing motivation, you can look back at these factors. What is he or she missing? Has something been overlooked? Then it is very important, for example, as a municipality, to have a dialogue with the stakeholders about this. In action research, and your role as a municipality remains that of a facilitator, and the residents stay in the driver’s seat. This way, as a municipality, you make the transition from focusing on citizen participation to focusing on government participation. Citizens motivate each other, and the municipality jumps in where necessary. Or, in other words, motivation without motivating!

The post Citizen participation: how to motivate people without motivating them appeared first on SevenSenses.

1. Design your focus group beforehand by creating a program with components that gradually lead to the goal of your focus group. Allow invited guests to contribute ideas. Prepare well, but also be open to improvisation! Often, we think we’ve created a wonderful program in advance, only to find that the actual needs of the group lie elsewhere. Therefore, try not to stick too rigidly to your program (and the times), but instead be flexible and improvise if the group’s needs change.
2. Share your results! Ensure that you visualize the results of the PAR in such a way that participants gain a clear understanding and overview. This forms the basis for the co-creation process! Allow room for participants to make additions or changes. Don’t worry if you feel that some information is missing in your visualization! Put a question mark there, inviting participants to provide additional input.
3. Maintain an open, non-judgmental attitude. As a facilitator of the focus group, maintain an open, non-judgmental attitude throughout the entire session so that participants feel comfortable sharing their ideas. Stay curious about their ideas, ask questions, and communicate from genuine interest. Rejecting ideas (even if done kindly) is unacceptable! Trust that the group will filter out the best ideas, you don’t need to do that for them.
4. Facilitate “aha” moments for your participants. Give participants the opportunity to make discoveries about the problem themselves. This is also known as ‘analyzing with participants’. By allowing them, for example, to make associations between different components of your results, they will experience ‘aha’ moments, leading to more enthusiasm and ownership over the new ideas that emerge. These are important building blocks for motivating groups of people to work together!
5. No debate or discussion – with losers – but dialogue – with winners. In a debate, the one who ‘shouts’ the loudest or has the most convincing arguments often ‘wins’. This means there are always many losers who go home disappointed. This is deadly for motivation! As action researchers, we don’t facilitate debate or discussion, but dialogue. In dialogue, we all open ourselves to each other’s ideas and build on them. Everyone has a share in the end result, so participants are all ‘winners’. Be vigilant as a facilitator for signs of potential discussion and guide participants back to dialogue.
6. Make agreements. At the end of the focus group session, make concrete agreements with the participants. Usually, after a single focus group, there is not yet a concrete action plan, so another focus group session is necessary. Agree on a date, place, and time with those interested and write down the names and contact information of the participants who want to participate. Invite new participants if necessary or ask participants to bring along any interested parties.
7. Close positively. A focus group can sometimes be quite burdensome, especially when dealing with long-standing issues or problems that people are greatly affected by. Depending on the purpose of your focus group (which in turn depends on the stage of the PAR you are in), this could involve collectively visualizing the ideal situation, prioritizing the best solution directions, or using a positive energizer. If people leave with a positive feeling, they are likely to feel the energy and motivation to come again – and when the action plan is ready, to get started with it!
8. Enjoy the focus group! Last but not least: don’t forget to enjoy yourself! I often see facilitators very nervous before a focus group, and I also sometimes get quite nervous. In those moments, don’t forget the following two things. Firstly, bringing people together constructively around an issue (who might never have come together otherwise) is already a step in the right direction. You’ve already won that! Secondly, I notice in practice that if you can radiate confidence in the process, in yourself, and especially in your participants, it has an enormously positive effect on the atmosphere in the group and the outcomes. Your own enthusiasm – for example, when you hear a new idea from participants – is contagious. So, even if it’s your first time leading a focus group: have confidence, radiate, smile, and enjoy it!

Want to know more? In our methodology section, you will find the ‘focus groups’ method, where you can learn all about facilitating focus groups. The Participatory Action Research handbook, written by 7Senses founder Madelon Eelderink, which was published in January 2020, describes in detail how to conduct focus groups at different stages of your Participatory Action Research. You can order the book here.

The post Co-create TOP action plans! 8 Tips for facilitating focus groups in Participatory Action Research (PAR) appeared first on SevenSenses.

Top-down

Organizations in the municipal domain are accustomed to operating top-down. Solutions are developed based on expertise within these organizations, which are then offered or imposed on society. The problem with this approach is that the expertise present in society – for example, regarding the living environment – is not utilized. Nowadays, issues have become so complex that this expertise is indispensable.

Bottom-up

In an attempt to actively involve society, there is an increasing focus on bottom-up approaches. Society itself takes action and can effectively utilize its expertise. However, the disadvantage is that the expertise brought by organizations is no longer utilized. The role of organizations generally remains limited to facilitating the process. As a result, alongside bottom-up processes, organizations continue with their top-down approach, often leading to friction in practice.

Community-up

The solution lies in moving from either-or to both-and. Expertise is utilized from both sides. Professionals from involved organizations and people from society jointly develop and implement plans. This is what’s called community-up. Based on equality, all parties discover in a co-creation process how their perspectives reinforce each other and how each party can contribute a piece to the overall puzzle.

Common Misconceptions

Working community-up is really different from what we’re used to. However, many people look at community-up from their existing way of working, which often leads to misconceptions. Here are some common misconceptions:

“Community-up is another word for bottom-up.”
No. With community-up, “top” and “bottom” are both involved and jointly develop solutions. There is shared ownership of projects in which each party contributes a clearly defined contribution.

“Community-up means residents come up with a plan, and then the municipality foots the bill.”
No. With community-up, all involved parties jointly devise a solution and are collectively responsible from start to finish. This includes arranging any necessary budget.
Often, the municipality has the most financial resources. If these are used through a community-up process, it’s because the municipality participates in the co-creation process and discovers how their resources can be deployed in a way that optimally aligns with municipal objectives.

“With community-up, you gather needs from residents so you can better help them.”
No. With community-up, you’re not helping people. Instead, you enable residents and municipal employees, along with network partners, to discover how they can jointly develop solutions for (challenging) issues in society. Residents and organizations align their respective objectives and discover how they can reinforce each other.

“Community-up in disadvantaged neighborhoods is not realistic. Residents in difficult circumstances cannot be expected to collectively address a problem.”
No. The best way to overcome difficult circumstances is to contribute to them yourself. We have repeatedly experienced worldwide that communities have enormous power, even in challenging circumstances. It is our belief that by excluding residents from the process, the problems persist.

Fundamentally Different Way of Working

Many processes within municipalities are based on debate, while dialogue is needed for co-creation. Being open to each other’s ideas and connecting them requires an equal stance.
Additionally, many existing processes focus on maintaining control. A course is set, after which everything is geared towards maintaining that course. Co-creation requires letting go and allowing space for achieving common goals in different ways. Steering becomes more indirect: less focus on concrete output and more focus on “wholeness”, the effective functioning of the interplay between all parties.

New Opportunities in a Complex World

Issues in the municipal domain are becoming increasingly complex. To address them effectively, input from both municipalities and society is necessary. In practice, the system world of municipalities and their network partners and the lifeworld of people in society do not align well.

Community-up offers new opportunities precisely at this point. Community-up reconnects the system world and the lifeworld. By jointly exploring how a particular issue can be approached, the expertise from both worlds is used and brought together into an integrated approach in which both system parties and people from society play a role.

Because everyone is involved in the thinking process, solutions arise that individual parties would never have thought of. And because everyone contributes to the solution, all stakeholders feel ownership. That sense of ownership is the best predictor of sustainable impact!

The post Community-up: the third way for solutions in the social domain appeared first on SevenSenses.

Naast de informatie op de pagina hoor je in deze video antwoorden op de meest gestelde vragen.

The post FAQ: PAR Practitioners Programma appeared first on SevenSenses.

Misschien herken je het wel: je hebt met een groep een gave brainstorm gehad en mooie acties bedacht om een probleem te tackelen. Dan gaat iedereen naar huis en blijft de actie uit… Dit stadium van Formalisatie & Overdracht in PAO is dé brug tussen actieplan co-creatie en de uitvoering ervan, en zorgt voor maximaal gevoel van eigenaarschap en bestaansrecht van het actieplan, waardoor acties ook écht uitgevoerd gaan worden. Hoe vul jij dit stadium in? Succes en veel plezier bij de viering

Meer weten? Bestel het Handboek Participatief Actieonderzoek.

Wil je het ontwerpen van PAO en de uitvoering ervan écht in de vingers krijgen? Doe dan mee met het PAR Practitioners Programma!

SevenSenses Tutorials

In de SevenSenses Tutorials nemen we je in korte, krachtige video’s mee in de wereld van Participatief Actieonderzoek (PAO) en gerelateerde methoden, die inspiratie bieden voor het op gang brengen van de aanpak van complexe problemen mét de mensen om wie het gaat.

Elke tutorial zoomt in op een concreet thema, proces-stadium, praktijkvoorbeeld of veelgestelde vraag — zodat jij direct inspiratie opdoet die je in jouw eigen werk kunt toepassen. De voorbeelden komen uit uiteenlopende projecten, maar de inzichten zijn breed inzetbaar, of je nu werkt in zorg, onderwijs, natuurbeheer, wijkontwikkeling of beleid.

Geen A tot Z cursus, maar wél een serie bomvol praktische tips, frisse ideeën en herkenbare situaties. Zo kun je stap voor stap ontdekken of en hoe PAO jou kan helpen om samenwerking op gang te brengen tussen alle partijen die ertoe doen.

Wil je verder dan alleen inspiratie, en ook echt de fijne kneepjes van PAO leren beheersen? Kijk dan eens naar ons PAR Practitioners Programma — dé intensieve training waarin je leert om participatief actieonderzoek succesvol toe te passen in je eigen praktijk.

The post SevenSenses Tutorials: Formalisatie & Overdracht appeared first on SevenSenses.

Al het harde voorwerk komt nu prachtig samen en betrokkenen leggen samen de puzzel met als resultaat: een set actieplannen met goede samenhang, die elkaar versterken en het complexe vraagstuk bij álle wortels aanpakt. Een feest om dit te faciliteren, al zeggen we het zelf.

Meer weten? Bestel het Handboek Participatief Actieonderzoek.

Wil je het ontwerpen van PAO en de uitvoering ervan écht in de vingers krijgen? Doe dan mee met het PAR Practitioners Programma!

SevenSenses Tutorials

In de SevenSenses Tutorials nemen we je in korte, krachtige video’s mee in de wereld van Participatief Actieonderzoek (PAO) en gerelateerde methoden, die inspiratie bieden voor het op gang brengen van de aanpak van complexe problemen mét de mensen om wie het gaat.

Elke tutorial zoomt in op een concreet thema, proces-stadium, praktijkvoorbeeld of veelgestelde vraag — zodat jij direct inspiratie opdoet die je in jouw eigen werk kunt toepassen. De voorbeelden komen uit uiteenlopende projecten, maar de inzichten zijn breed inzetbaar, of je nu werkt in zorg, onderwijs, natuurbeheer, wijkontwikkeling of beleid.

Geen A tot Z cursus, maar wél een serie bomvol praktische tips, frisse ideeën en herkenbare situaties. Zo kun je stap voor stap ontdekken of en hoe PAO jou kan helpen om samenwerking op gang te brengen tussen alle partijen die ertoe doen.

Wil je verder dan alleen inspiratie, en ook echt de fijne kneepjes van PAO leren beheersen? Kijk dan eens naar ons PAR Practitioners Programma — dé intensieve training waarin je leert om participatief actieonderzoek succesvol toe te passen in je eigen praktijk.

The post SevenSenses Tutorials: Actieplan Co-creatie: faciliteer groepen in het maken van actieplannen die écht het verschil maken appeared first on SevenSenses.